→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۸۱۲
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الْکِتْمَان
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عنه عن احمد بن محمد عن محمد بن سنان عن عبد الاعلي قال سمعت ابا عبد الله ع يقول :
إِنَّهُ لَيْسَ مِنِ اِحْتِمَالِ أَمْرِنَا اَلتَّصْدِيقُ لَهُ وَ اَلْقَبُولُ فَقَطْ مِنِ اِحْتِمَالِ أَمْرِنَا سَتْرُهُ وَ صِيَانَتُهُ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِ فَأَقْرِئْهُمُ اَلسَّلاَمَ وَ قُلْ لَهُمْ رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً اِجْتَرَّ مَوَدَّةَ اَلنَّاسِ إِلَى نَفْسِهِ حَدِّثُوهُمْ بِمَا يَعْرِفُونَ وَ اُسْتُرُوا عَنْهُمْ مَا يُنْكِرُونَ ثُمَّ قَالَ وَ اَللَّهِ مَا اَلنَّاصِبُ لَنَا حَرْباً بِأَشَدَّ عَلَيْنَا مَئُونَةً مِنَ اَلنَّاطِقِ عَلَيْنَا بِمَا نَكْرَهُ فَإِذَا عَرَفْتُمْ مِنْ عَبْدٍ إِذَاعَةً فَامْشُوا إِلَيْهِ وَ رُدُّوهُ عَنْهَا فَإِنْ قَبِلَ مِنْكُمْ وَ إِلاَّ فَتَحَمَّلُوا عَلَيْهِ بِمَنْ يَثْقُلُ عَلَيْهِ وَ يَسْمَعُ مِنْهُ فَإِنَّ اَلرَّجُلَ مِنْكُمْ يَطْلُبُ اَلْحَاجَةَ فَيَلْطُفُ فِيهَا حَتَّى تُقْضَى لَهُ فَالْطُفُوا فِي حَاجَتِي كَمَا تَلْطُفُونَ فِي حَوَائِجِكُمْ فَإِنْ هُوَ قَبِلَ مِنْكُمْ وَ إِلاَّ فَادْفِنُوا كَلاَمَهُ تَحْتَ أَقْدَامِكُمْ وَ لاَ تَقُولُوا إِنَّهُ يَقُولُ وَ يَقُولُ فَإِنَّ ذَلِكَ يُحْمَلُ عَلَيَّ وَ عَلَيْكُمْ أَمَا وَ اَللَّهِ لَوْ كُنْتُمْ تَقُولُونَ مَا أَقُولُ لَأَقْرَرْتُ أَنَّكُمْ أَصْحَابِي هَذَا أَبُو حَنِيفَةَ لَهُ أَصْحَابٌ وَ هَذَا اَلْحَسَنُ اَلْبَصْرِيُ لَهُ أَصْحَابٌ وَ أَنَا اِمْرُؤٌ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ وَلَدَنِي رَسُولُ اَللَّهِ ص وَ عَلِمْتُ كِتَابَ اَللَّهِ وَ فِيهِ تِبْيَانُ كُلِّ شَيْءٍ بَدْءِ اَلْخَلْقِ وَ أَمْرِ اَلسَّمَاءِ وَ أَمْرِ اَلْأَرْضِ وَ أَمْرِ اَلْأَوَّلِينَ وَ أَمْرِ اَلْآخِرِينَ وَ أَمْرِ مَا كَانَ وَ أَمْرِ مَا يَكُونُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى ذَلِكَ نُصْبَ عَيْنِي
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۶۵۷
از عبد الأعلی که شنیدم امام صادق (ع) میفرمود: راستش این است که پذیرش امامت تنها همان باور کردن و قبول داشتن نیست، از پذیرفتن امامت: نهان کردن آن و حفظ آن از نااهل است، به آنها سلام برسان و به آنها بگو: خدا رحمت کند بندهای را که دوستی مردم را به خود جلب کند، با مردم چیزی را بگوئید که میفهمند و میشناسند و از آنها نهان کنید آنچه را منکرند، سپس فرمود: به خداوند سوگند آنکه شمشیر دشمنی به روی ما بکشد، به ما ناگوارتر تمام نمیشود از آنکه سخن بر زبان ما بگوید که ما آن را بد داریم، چون از بندهای بفهمید که راز را فاش میکند، نزد او بروید و او را از آن باز دارید و اگر از شما بپذیرد (که بسیار خوب) و گر نه کسی را بر او وادار کنید که بر او گران آید و از او بشنود، به راستی از شما هر که حاجتی دارد، در باره آن خرده بینی کند تا بر آورده شود، شما در حاجت من هم خرده بینی و چارهجوئی کنید چنانچه برای حوائج خود خرده بینی و چارهجوئی میکنید و اگر او از شما بپذیرد (چه بهتر) و گر نه سخن او را زیر پای خود خاک کنید و میگوئید که: او میگوید و او میگوید: زیرا این بر من و شما هر دو گران بار میآید، هلا به خدا اگر شماها بگوئید آنچه من میگوئید آنچه من میگویم، اقرار دارم که یاران منید، این ابو حنیفه یارانی دارد و این حسن بصری یارانی دارد، من مردی از قریشم و زاده رسول خدایم و قرآن خدا را خوب میدانم و در آن بیان هر چیزی هست، آغاز آفرینش، امر آسمان، امر زمین، امر اولین و امر آخرین و امر آنچه بوده و امر آنچه میباشد، گویا من در برابر چشم خود به آن نگاه میکنم.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۳۱۵
عبد الاعلی گوید: شنیدم امام صادق علیه السّلام میفرمود: تحمل امر ما تنها بتصدیق و پذیرفتن آن نیست، از جمله تحمل امر ما پنهانداری و نگهداشتن آن از نااهلش باشد. بشیعیان ما سلام برسان و بآنها بگو: خدا رحمت کند بندهئی را که دوستی مردم (مخالفین ما) را بسوی خود کشاند، آنچه را میفهمند بآنها بگوئید و آنچه را نمیپذیرند از آنها بپوشید. سپس فرمود: بخدا کسی که بجنگ ما برخاسته زحمتش برای ما از کسی که چیزی را که نمیخواهیم از قول ما میگوید بیشتر نیست. چون دانستید کسی (امر امامت و احادیث مخصوص ما را) فاش میکند، نزدش روید و او را از آن بازدارید، اگر پذیرفت چه بهتر و گر نه کسی را که بالاتر از اوست و از او شنوائی دارد بر او تحمیل کنید (تا منعش کند و بازش دارد) همانا مردی از شما مطلوبی که دارد چارهجوئی و لطیفه کاری میکند تا حاجتش بر آورده شود، نسبت بحاجت من هم چارهجوئی کنید چنان که نسبت بحوائج خود میکنید (یعنی با لطائف و حیل او را از فاش کردن اسرار ما باز دارید) اگر از شما پذیرفت چه بهتر و گر نه سخنش را زیر پای خود دفن کنید (نشنیده انگارید) و نگوئید او چنین و چنان میگوید، زیرا نقل شما بدیگران، مردم را بر من و شما میشوراند.
هان بخدا اگر شما آنچه را من میگویم بگوئید، اعتراف میکنم که شما اصحاب منید، این ابو حنیفه است که اصحابی دارد، و این حسن بصری است که اصحابی دارد (با وجود نادانی و گمراهی آنها اصحابشان سخن آنها را میشنوند و فرمان میبرند) و من مردی قرشی و زاده رسول خدایم صلی اللَّه علیه و آله و کتاب خدا را فهمیدهام، بیان همه چیز در کتاب خدا هست از ابتداء خلقت و امر آسمان و زمین و امر پیشینیان و پسینیان و امر گذشته و آینده و گویا همگی در برابر چشم من است و بآن مینگرم.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۵۵۳
از او، از احمد بن محمد، از محمد بن سنان، از عبدالاعلی روایت است که گفت: شنیدم از امام محمد باقر علیه السلام که میفرمود: «به درستی که برداشتن امر ما تصدیق کردن و قبول نمودن آن به تنهایی نیست؛ بلکه از جمله برداشتن امر ما، پوشیدن و نگاه داشتن آن است از کسی که اهل آن نباشد. و چون چنین کسی را دیدی، سلام مرا به ایشان برسان و به ایشان بگو که: خدا رحمت کند بندهای را که دوستی مردم را به سوی خویش بکشاند. و ایشان را حدیث کنید به چیزی که میشناسند، و آنچه را که انکار دارند، از ایشان بپوشید».
بعد از آن فرمود: «به خدا سوگند که آنکه جنگ را از برای ما برپا میکند، مؤنت [/ رنج] و شدّتش بر ما سختتر نیست از کسی که بر ما سخن میگوید به چیزی که ما ناخوش داریم، پس هر گاه آشکار کردن را از بندهای بشناسید، به سوی او دوید و او را از آن برگردانید؛ پس اگر از شما قبول کند، نعمالاتّفاق، و اگر نه، این را بر او بار کنید و به گردنش بگذارید، به واسطه کسی که بر او گران است و در نزد او عظمتی دارد و از او میشنود و سخنش را قبول میکند؛ پس به درستی که مردی از شما حاجتی میطلبد و خواهان آن میشود و در آن دقّت میکند، تا آنکه از برایش دوا میشود؛ پس در حاجت من دقّت کنید، چنان که در حاجتهای خویش دقّت میکنید؛ پس اگر آن کس از شما بپذیرد، نعمالمطلوب، و اگر نه،، سخن او را در زیر پایهای خویش در زیر خاک کنید و پیوسته مگویید که میگوید، و سخن او را نقل مکنید؛ چه آن باعث شهرتش میشود؛ پس به درستی که نقل و شهرت آن بر من و شما بار میشود و باعث این میشود که بر ما حمله کنند. و بدانید به خدا سوگند که اگر شما میگفتید آنچه من میگویم، هر آینه اقرار و اعتراف مینمودم که شما اصحاب منید. اینک ابوحنیفه است که او را اصحابی چندند. و اینک حسن بصری است که او را اصحابی چندند.
و من مردی از قریشم که از رسول خدا صلی الله علیه و آله متولّد شدهام و از آن حضرت به وجود آمدهام و کتاب خدا را دانستهام. و در آن بیان هر چیزی هست از ابتدای آفرینش و امر آسمان و امر زمین و امر پیشینیان و امر پسینیان و امر آنچه بوده و آنچه خواهد بود، که گویا به سوی آنها مینگرم و همه در برابر چشم من است». «۱»
__________________________________________________
(۱). حاصل مراد آنکه حضرت میفرماید که: اگر شما تقیّه کنید و آنچه نباید بگویید، نگویید و آنچه نشاید بکنید، نکنید، نباید که من، شما را از خود سلب کنم و اقرار نکنم که شما اصحاب منید؛ زیرا که ابوحنیفه و حسن بصری اصحاب دارند و نجابت و زادگی [/ نژاد و نسب] و علمی که من دارم ایشان ندارند، ولیکن چون به خلاف تقیّه رفتار میکنید، ناچار باید که شما را اصحاب خود نشمارم و انکار کنم. (مترجم)
راویان