→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۸۲۷
حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره ايمان
روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن بعض من رواه رفعه الي ابي عبد الله ع قال :
اَلْمُؤْمِنُ لَهُ قُوَّةٌ فِي دِينٍ وَ حَزْمٌ فِي لِينٍ وَ إِيمَانٌ فِي يَقِينٍ وَ حِرْصٌ فِي فِقْهٍ وَ نَشَاطٌ فِي هُدًى وَ بِرٌّ فِي اِسْتِقَامَةٍ وَ عِلْمٌ فِي حِلْمٍ وَ كَيْسٌ فِي رِفْقٍ وَ سَخَاءٌ فِي حَقٍّ وَ قَصْدٌ فِي غِنًى وَ تَجَمُّلٌ فِي فَاقَةٍ وَ عَفْوٌ فِي قُدْرَةٍ وَ طَاعَةٌ لِلَّهِ فِي نَصِيحَةٍ وَ اِنْتِهَاءٌ فِي شَهْوَةٍ وَ وَرَعٌ فِي رَغْبَةٍ وَ حِرْصٌ فِي جِهَادٍ وَ صَلاَةٌ فِي شُغُلٍ وَ صَبْرٌ فِي شِدَّةٍ وَ فِي اَلْهَزَاهِزِ وَقُورٌ وَ فِي اَلْمَكَارِهِ صَبُورٌ وَ فِي اَلرَّخَاءِ شَكُورٌ وَ لاَ يَغْتَابُ وَ لاَ يَتَكَبَّرُ وَ لاَ يَقْطَعُ اَلرَّحِمَ وَ لَيْسَ بِوَاهِنٍ وَ لاَ فَظٍّ وَ لاَ غَلِيظٍ وَ لاَ يَسْبِقُهُ بَصَرُهُ وَ لاَ يَفْضَحُهُ بَطْنُهُ وَ لاَ يَغْلِبُهُ فَرْجُهُ وَ لاَ يَحْسُدُ اَلنَّاسَ يُعَيَّرُ وَ لاَ يُعِيِّرُ وَ لاَ يُسْرِفُ يَنْصُرُ اَلْمَظْلُومَ وَ يَرْحَمُ اَلْمِسْكِينَ نَفْسُهُ مِنْهُ فِي عَنَاءٍ وَ اَلنَّاسُ مِنْهُ فِي رَاحَةٍ لاَ يَرْغَبُ فِي عِزِّ اَلدُّنْيَا وَ لاَ يَجْزَعُ مِنْ ذُلِّهَا لِلنَّاسِ هَمٌّ قَدْ أَقْبَلُوا عَلَيْهِ وَ لَهُ هَمٌّ قَدْ شَغَلَهُ لاَ يُرَى فِي حُكْمِهِ نَقْصٌ وَ لاَ فِي رَأْيِهِ وَهْنٌ وَ لاَ فِي دِينِهِ ضَيَاعٌ يُرْشِدُ مَنِ اِسْتَشَارَهُ وَ يُسَاعِدُ مَنْ سَاعَدَهُ وَ يَكِيعُ عَنِ اَلْخَنَا وَ اَلْجَهْلِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۲۵
امام صادق (ع) فرمود: مؤمن دارای نیرو است در دین داری، و احتیاط کاری در خوش پذیرائی و ایمان با یقین و اطمینان، و حرص در فهم احکام و نشاط در راه حق، و نیک رفتاری با استواری در دین، و دانش در بردباری و زیرکی با نرمش، و سخاوت در جای شایسته، و میانه روی در توانگری، و تجمّل در نداری، و گذشت در حال قدرت بر انتقام، و طاعت خدا با خیر خواهی (نسبت به خدا و ائمه مسلمانان یا نسبت به مؤمنان یا بطور کلّی و نصیحت برای خدا کردار با اخلاص است برای او چنانچه در خبر است که: در سه چیز، دل مرد مسلمان دغلی نکند: اخلاص در عمل برای خدا، و خیرخواهی برای ائمه مسلمین، و ملازمت جماعت آنان، و در نهایه گفته است: دین، نصیحت برای خدا و رسول خدا و کتاب خدا و ائمه مسلمانان و همه مسلمانان است- از مجلسی ره) و باز ایستادن از کارهای زشت است با وجود شهوت و میل (زیرا در صورت عدم شهوت، ترک عمل، اهمیّتی ندارد، چون کودک خردسالی که زنا نکند) و پارسائی و خودداری از محرّمات با وجود رغبت بدانها، و حرص در کار خیر با سختی و مشقّت، و نماز خواندن با گرفتاری، و شکیبائی در حال سختی.
مؤمن در پیش آمدهای لرزاننده با وقار و پایدار است و در ناگواریها شکیبا است و در حال نعمت و فراوانی شکرگزار، نه غیبت کند و نه بزرگی فروشد و نه قطع رحم کند، مؤمن نه سست است و نه تندخو و نه سخت دل، چشم او از او پیش نیفتد و بیاختیار به هرجا ننگرد و شکمش او را رسوا نکند و فرجش در شهوت بر او چیره نگردد، به مردم حسد نبرد، سرزنش شنود و سرزنش نکند، اسراف نورزد، ستمدیده را یاری کند و به مستمندان مهربانی کند، خودش را در رنج اندازد و مردم از او در آسایشند، در عزّت دنیا رغبت ندارد و از خواری آن بیتابی نکند، مردم همه را وجهه همّتی است که روی بدان آورند و او هم وجهه همتی دارد که بدان اندر است، در قضاوتش کاستی دیده نشود و در رأی او سستی نباشد و در دینش گمشده نیست، هر که از او مشورت جوید، به راه راستش رهبری کند و هر که از او کمک خواهد، به او کمک رساند و از هرزه گوئی و نادانی بهراسد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۳۲۶
امام صادق علیه السّلام فرمود: مؤمن در امر دین نیرومند است و با وجود نرمی دور اندیشی دارد [در نرمیش دوراندیش است] و ایمانش بایقین است و برای تحصیل فقه حریص، در هدایتجوئی با نشاط و با وجود ثبات و پایداری نیکوکار است، خویشتنداریش با علم است و با ملایمت زیرکی دارد، سخاوتش در راه حق است و در زمان توانگری اقتصاد را از دست ندهد، و در زمان ناداری خوش ظاهر و با آرایش باشد و در زمان قدرت گذشت دارد و با وجود خیر خواهی مردم اطاعت خدا کند، و در حال شهوت باز ایستد و در زمان رغبت پرهیزگاری کند و در امر جهاد حریص است و در گرفتاری نماز خواند و در سختی شکیبا باشد و در پیشآمدهای سنگین باوقار است و در ناگواریها بردبار و در آسایش و نعمت سپاسگزار.
پشت سر مردم بد نگوید و تکبر نورزد و قطع رحم ننماید، نه سست است و نه خشن و سنگدل دیدهاش بر او پیشی نگیرد (فکر نکرده بجائی ننگرد) و شکمش او را رسوا نکند، و آلت شهوتش بر او چیره نشود (که بزنا و لواط افتد) بر مردم حسد نبرد، سرزنشش کنند و او سرزنش نکند، اسراف نورزد.
مظلوم را یاری کند و بر مستمند ترحم نماید، خودش از خویش در رنج است و مردم از او در آسایش، در عزت دنیا رغبت نکند و از ذلتش بیتابی ننماید، مردم مهمی دارند که بآن رو آورده و او را مهمی است که گرفتار کرده (مردم بفکر دنیا و او مشغول آخرتست) در قضاوتش نقصی دیده نشود و در رأیش سستی نباشد و در دینش تباهی و گمشده نیست، مشورتکننده را رهبری کند و کمککننده [کمک خواه] را کمک نماید، و از هرزه گوئی و نادانی بگریزد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۵۷۱
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از بعضی از آنان که او را روایت کردهاند و آن را مرفوع ساخته به سوی امام جعفر صادق علیه السلام که فرمود:
«مؤمن را قوّت و توانایی است در دین. و هوشیاری و آگاهی است با نرمی. و ایمان است با یقین. و حرص است در دانشمندی و خرّمی. و نشاط است در هدایت. و نیکی است در استقامت. و علم است در بردباری. و زیرکی است در مدارایی. و سخاوت است در حقّ. و راستی و میانهروی است در بینیازی. و نیکحالی است در حاجتمندی. و عفو و گذشت است در حال قدرت. و طاعت خدا است در نصیحت. و باز ایستادن است در شهوت. و پارسایی است در رغبت. و حرص است در جهاد. و نماز است در حال شغل. و صبر و شکیبایی است در شدّت. و در اموری که موجب اضطراب و بیآرامی است آرمیده است. و در ناخوشیها صابر. و در وسعت و فراخی شاکر است. و غیبت نمیکند و تکبّر ندارد و رحِم را قطع نمینماید، و چنان نیست که سست یا بدخو یا درشت باشد. و چشمش بر او پیشی نگیرد، و شکمش او را رسوا نکند، و فرجش بر او غالب نشود، و بر مردمان حسد نبرد. او را سرزنش میکنند و او سرزنش نمیکند. و اسراف نمیکند. و مظلوم را یاری میدهد. و بر گدا و بیچاره رحم میکند. نفسش از او در رنج و زحمت و مردم از او در راحتند. در عزّت دنیا رغبت نمیکند و از ذلّت آن بیتابی نمیکند. مردمان را قصدی است که رو به آن آوردهاند و او را قصدی است که او را مشغول ساخته. در حکمش شکستی و در رأیش وهن و سستی و در دینش تلفی دیده نمیشود. راه راست مینماید هر که را با او مشورت کند. و یاری میکند هر که او را یاری کند. و از فحش و سخن زشت و جهالت ترسد».
راویان
موضوعات