از آيهى 60 تا اين آيه، پنج مرتبه پى در پى، جملهى «أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ» آمده است که براى باطل کردن شرک و نفى خدايان دروغين مىباشد.
روزىِ انسان، گاهى مثل نور، هوا و باران، از آسمان است و گاهى مثل سبزى و ميوه از زمين و گاهى از حيوانات است که آنها نيز با واسطه، از زمين استفاده و رشد مىکنند و گاهى از معادن است که آنها نيز از زمين هستند. «1»
از نظر قرآن هيچ آفريدهاى محو نمىشود بلکه از نظر ماست که مفقود مىشود. «2» معاد، برگرداندن معدوم نيست تا بعضى خيال کنند کارى محال است، بلکه رجوع موجودات به شکل اوّل است، بعد از تغييرى که در شکل آنها به وجود آمده است.
آيات تکرارى قرآن، با نوآورى همراه است: از آيهى 60 تا 64، جملهى «أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ»* تکرار شده، لکن هر بار با يک جملهى تازه همراه است:
* در آيهى 60 مىخوانيم: «بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ» مشرکان انحراف دارند.
* در آيهى 61 مىخوانيم: «بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ» انحرافشان به خاطر جهل است.
* در آيهى 62 مىخوانيم: «قَلِيلًا ما تَذَکَّرُونَ» و حالا که جاهلند، کمتر متذکّر مىشوند.
* در آيهى 63 مىخوانيم: «تَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِکُونَ» خداوند از شرک آنان منزّه است.
* در آيهى 64 مىخوانيم: «قُلْ هاتُوا بُرْهانَکُمْ» اينها بىدليل به سراغ شرک رفتهاند.
«1». تفسير نمونه.
«2». تفسير الميزان.
جلد 6 - صفحه 447