نکته‌های تفسیر نور

از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده است که خداوند مى‌فرمايد: من مردم را خلق مى‌کنم، امّا آنان غير مرا مى‌پرستند. من به آنان روزى مى‌دهم، امّا آنان شکر ديگرى را مى‌نمايند. «1» قرآن، هرگاه بنا دارد انسان را از کارى منع کند، ابتدا راههاى مباح آنرا مطرح کرده و سپس موارد نهى را بيان مى‌کند. چون مى‌خواهد در آيات بعد، مردم را از يک سرى خوردنى، منع و نهى کند، در اين آيه راههاى حلال را بازگو نموده است. شکر مراحلى دارد. گاهى با زبان است و گاهى با عمل. شکر واقعى آن است که نعمت‌ها در «1». تفسير صافى. جلد 1 - صفحه 261 راهى مصرف شود که خداوند مقرر نموده است. هدف اصلى از آفرينش نعمت‌هاى طبيعى، بهره بردن مؤمنان است. در سه آيه قبل فرمود: اى مردم! از آنچه در زمين است بخوريد. در اين آيه مى‌فرمايد: اى مؤمنان! از نعمت‌هاى دلپسندى که براى شما روزى کرده‌ام بخوريد. شايد در اين اختلاف تعبير، رمزى باشد و آن اينکه هدف اصلى، رزق‌رسانى به مؤمنان است، ولى ديگر مردم هم در کنار آنها بهره‌مى‌برند. همانگونه که هدف اصلىِ باغبان از آبيارى، رشد گلها ودرختانِ ميوه است، گرچه علف‌هاى هرز وتيغها نيز به نوايى مى‌رسند. شايد بتوان گفت که از هرکس توقّع خاصّى است. از مردم عادّى، توقّع آن است که پس از خوردن، دنبال گناه و وسوسه‌هاى شيطان و فساد نروند؛ «يا أَيُّهَا النَّاسُ کُلُوا ... وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ» «1» ولى از اهل ايمان اين توقّع است که پس از خوردن، به دنبال عمل صالح و شکرگزارى باشند. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا کُلُوا ... وَ اشْکُرُوا» و «يا أَيُّهَا الرُّسُلُ کُلُوا ... وَ اعْمَلُوا صالِحاً» «2»