اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل عَسي أَن يَکُون‌َ رَدِف‌َ لَکُم بَعض‌ُ الَّذِي تَستَعجِلُون‌َ (72)
بفرما باين کفار که اميد
جلد 14 - صفحه 178
است که بوده باشد در رديف شما و دنبال شما بعض آنچه شما عجله ميکنيد و طلب تعجيل آن ميکنيد.
قُل عَسي عسي از خداوند تخلف پذير نيست و البته واقع شدني است.
أَن يَکُون‌َ رَدِف‌َ لَکُم رديف کسي را گويند که در پشت سر او سوار شود يا در عقب او بيايد چنانچه ميفرمايد يَوم‌َ تَرجُف‌ُ الرّاجِفَةُ تَتبَعُهَا الرّادِفَةُ (نازعات آيه 6 و 7) مراد نفختين است که ميفرمايد وَ نُفِخ‌َ فِي الصُّورِ فَصَعِق‌َ مَن فِي السَّماوات‌ِ وَ مَن فِي الأَرض‌ِ إِلّا مَن شاءَ اللّه‌ُ ثُم‌َّ نُفِخ‌َ فِيه‌ِ أُخري فَإِذا هُم قِيام‌ٌ يَنظُرُون‌َ (زمر آيه 68) و نيز ميفرمايد أَنِّي مُمِدُّکُم بِأَلف‌ٍ مِن‌َ المَلائِکَةِ مُردِفِين‌َ (انفال آيه 9) يعني ملائکه بکمک شما در عقب شما ميآيند.
بَعض‌ُ الَّذِي تَستَعجِلُون‌َ بعض عذابهايي که شما طلب تعجيل آن ميکنيد ميآيد در عقب شما مثل بلاهايي که بر امم سابقه نازل ميشد مثل قوم لوط که گفتند ائتِنا بِعَذاب‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنت‌َ مِن‌َ الصّادِقِين‌َ (عنکبوت آيه 28) و مشرکين مکه که گفتند فَأَمطِر عَلَينا حِجارَةً مِن‌َ السَّماءِ أَوِ ائتِنا بِعَذاب‌ٍ أَلِيم‌ٍ (انفال آيه 32) و قوم صالح گفتند ائتِنا بِما تَعِدُنا إِن کُنت‌َ مِن‌َ المُرسَلِين‌َ (اعراف آيه 77) آمد آنها را در جنگ بدر و حنين و احد از قتل و اسيري و مغلوبيت و ميآيد شما را بلاها و عذابها حين موت و نزع که دارد قبض روح کافر سخت است از مقراض که گوشت بدن را بچينند و از ميل آسيا که در تخم چشم بگردانند و قيامت هم بسيار نزديک است ميايد شما را إِنَّهُم يَرَونَه‌ُ بَعِيداً وَ نَراه‌ُ قَرِيباً (معارج آيه 6 و 7) بلکه تمام دنيا بنظر بسيار اندک ميآيد که فرداي قيامت ميپرسند قال‌َ کَم لَبِثتُم فِي الأَرض‌ِ عَدَدَ سِنِين‌َ قالُوا لَبِثنا يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ (مؤمنون آيه 113 و 114) اصحاب کهف وَ لَبِثُوا فِي کَهفِهِم ثَلاث‌َ مِائَةٍ سِنِين‌َ وَ ازدَادُوا تِسعاً (کهف آيه 25) در خبر است 300 سال شمسي و 309 قمري ولي بنظر خودشان بسيار اندک ميآيد که قال‌َ قائِل‌ٌ مِنهُم کَم لَبِثتُم قالُوا لَبِثنا يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ (آيه 19) حضرت عزير را ميفرمايد فَأَماتَه‌ُ اللّه‌ُ مِائَةَ عام‌ٍ ثُم‌َّ بَعَثَه‌ُ قال‌َ کَم لَبِثت‌َ قال‌َ لَبِثت‌ُ يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ قال‌َ بَل لَبِثت‌َ مِائَةَ عام‌ٍ (بقره آيه 259) از امير المؤمنين است فرمود
«کلما آت فهو قريب»
بالجمله خلاصي
جلد 14 - صفحه 179
از عذاب ندارند.