اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَذُو فَضل‌ٍ عَلَي النّاس‌ِ وَ لَکِن‌َّ أَکثَرَهُم لا يَشکُرُون‌َ (73)
و بدرستي که پروردگار تو هر آينه صاحب فضل است بر جميع ناس و لکن اکثر آنها شکر گذار نيستند شکر نميکنند.
تفضلات الهي بر افراد بشر بسيار است و نعمتهاي او بيشمار است: وَ إِن تَعُدُّوا نِعمَةَ اللّه‌ِ لا تُحصُوها (ابراهيم آيه 37، نحل آيه 18) و تمام آنها تفضل است نه استحقاق کسي طلبي از خداوند ندارد و نعم الهيه اقسام مختلف است نعم دنيويه از افاضه وجود و تطورات در اصلاب آباء و ارحام امهات و افاضه رزق و صحت و اعطاء حواس ظاهريه و باطنيه و تمام اسباب تعيش و زندگاني از سماوي و ارضي براي او فراهم فرموده و بزرگترين نعمتها نعمت عقل است و روح ملکوتي که ميفرمايد لَقَد خَلَقنَا الإِنسان‌َ فِي أَحسَن‌ِ تَقوِيم‌ٍ (تين آيه 4) و ميفرمايد ثُم‌َّ أَنشَأناه‌ُ خَلقاً آخَرَ فَتَبارَک‌َ اللّه‌ُ أَحسَن‌ُ الخالِقِين‌َ (مؤمنون آيه 14) و ميفرمايد اللّه‌ُ الَّذِي جَعَل‌َ لَکُم‌ُ الأَرض‌َ قَراراً وَ السَّماءَ بِناءً وَ صَوَّرَکُم فَأَحسَن‌َ صُوَرَکُم وَ رَزَقَکُم مِن‌َ الطَّيِّبات‌ِ ذلِکُم‌ُ اللّه‌ُ- رَبُّکُم فَتَبارَک‌َ اللّه‌ُ رَب‌ُّ العالَمِين‌َ (مؤمن آيه 64) و نعم دينيه ارسال رسل و انزال کتب و جعل احکام و هدايت و ارشاد و دلالت و توفيق و تأييد و جعل ائمه هدي و علماء اعلام و کتب علميه و ساير وسائل هدايت و عنايات خاصه از مغفرت ذنوب و استجابت دعوات و نجات از مهالک و- قبولي شفاعت شفعاء در توسلات بآنها و حفظ از آفات و بليات و غير اينها و نعم اخرويه از بهشت و جميع لذات آن و حشر با صلحاء و انبياء و ائمه هدي و خشنودي حق و ساير تفضلات لذا ميفرمايد:
وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَذُو فَضل‌ٍ عَلَي النّاس‌ِ جنس بشر شامل جميع افراد ميشود.
وَ لَکِن‌َّ أَکثَرَهُم لا يَشکُرُون‌َ قدر نعمت را نميدانند بالاخص نعمت ايمان يا مستند به خدا نميدانند بلکه باسباب و وسائط ميپندارند و مراتب شکر را مراعات نميکنند شکر لساني، جوارحي قلبي و انحاء شکر را نميدانند که هر نعمتي چه نحوه بايد شکر گذاري کرد و چه عملي بايد در مقابل آن انجام داد.
180