تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ لَمّا بَلَغ‌َ أَشُدَّه‌ُ وَ استَوي‌ آتَيناه‌ُ حُکماً وَ عِلماً وَ کَذلِک‌َ نَجزِي‌ المُحسِنِين‌َ «14» و چون‌ ‌به‌ حد بلوغ‌ رسيد و قواي‌ ‌او‌ محکم‌ شد و ‌بر‌ صراط مستوي‌ قدم‌ برداشت‌ داديم‌ باو حکم‌ و علم‌ ‌را‌ و همين‌ نحو جزا ميدهيم‌ نيکوکاران‌ ‌را‌. وَ لَمّا بَلَغ‌َ أَشُدَّه‌ُ بعضي‌ گفتند 33 سال‌ بعضي‌ گفتند 40 سال‌ لکن‌ ‌در‌ خبر ‌إبن‌ بابويه‌ جلد 14 - صفحه 213 مسندا ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ (ع‌) ‌است‌ فرمود (ثمانية عشر سنه‌) وَ استَوي‌ ‌در‌ حديث‌ ‌است‌ ‌يعني‌ محاسن‌ ‌او‌ ظاهر شد ‌يعني‌ ريش‌ درآورد. آتَيناه‌ُ حُکماً وَ عِلماً بعضي‌ گفتند مراد ‌از‌ حکم‌ دين‌ حقه‌ و علم‌ باحکام‌ لکن‌ ‌اينکه‌ غلط ‌است‌ زيرا انبياء ‌در‌ تمام‌ عمر معصوم‌ بودند و شرط اولي‌ نبوت‌ و رسالت‌ و وصايت‌ عصمت‌ ‌است‌ بلکه‌ ظاهرا مراد ‌از‌ حکم‌ مقام‌ نبوت‌ ‌است‌ و مراد ‌از‌ علم‌ افاضه‌ علوم‌ ‌از‌ جانب‌ الهي‌ بوحي‌ و الهام‌ باو عنايت‌ شد بلي‌ مقام‌ رسالت‌ و تبليغ‌ هنوز باو عنايت‌ نشده‌ ‌بود‌ ‌تا‌ موقعي‌ ‌که‌ مأمور شد بدعوت‌ فرعون‌ و ‌اينکه‌ دو مقام‌ نسبتش‌ عام‌ و خاص‌ ‌است‌ «‌کل‌ ‌رسول‌ نبي‌ و ‌لا‌ عکس‌» چه‌ بسيار ‌از‌ انبياء بودند ‌که‌ داراي‌ مقام‌ رسالت‌ نبودند ‌حتي‌ حضرت‌ ‌رسول‌ (ص‌) ميفرمايد «کنت‌ نبيا و الادم‌ ‌بين‌ الماء و الطين‌» ‌با‌ اينکه‌ مقام‌ رسالت‌ و دعوت‌ و ابلاغ‌ ‌پس‌ ‌از‌ چهل‌ سالگي‌ ‌بود‌ بلکه‌ دليل‌ قطعي‌ داريم‌ ‌بر‌ ‌اينکه‌ معني‌ زيرا حضرت‌ رسالت‌ قبل‌ بعثت‌ نه‌ تابع‌ دين‌ ابراهيم‌ ‌بود‌ و نه‌ عيسي‌ زيرا افضل‌ ‌از‌ ‌آنها‌ ‌بود‌ بلکه‌ بدين‌ ‌خود‌ ‌بود‌ ‌پس‌ مقام‌ نبوت‌ ‌را‌ داشت‌ و ‌از‌ شواهد ‌اينکه‌ معني‌: وَ کَذلِک‌َ نَجزِي‌ المُحسِنِين‌َ ‌است‌ زيرا ايتاء حکم‌ و علم‌ ‌پس‌ ‌از‌ محسن‌ بودن‌ موسي‌ ‌بود‌ ‌که‌ جزاء ‌آن‌ ايتاء حکم‌ و علم‌ ‌است‌ و محسن‌ کسي‌ ‌را‌ گويند ‌که‌ تمام‌ افعال‌ و اخلاق‌ و عقائد ‌آن‌ حسن‌ ‌باشد‌ ‌پس‌ فقه‌ و علم‌ باحکام‌ ‌را‌ داشته‌ بلکه‌ ممکن‌ ‌است‌ مراد ‌از‌ محسن‌ همان‌ مقام‌ عصمت‌ ‌باشد‌ ‌که‌ انبياء قبل‌ ‌از‌ مقام‌ نبوت‌ دارا بودند.

آیات این صفحه