تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ يَکْتُمُونَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْکِتابِ وَ يَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً أُولئِکَ ما يَأْکُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلاَّ النَّارَ وَ لا يُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لا يُزَکِّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (174)
شأن نزول: از ابن عباس نقل است که احبار يهود قبل از بعثت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عوام را بشارت مى‌دادند که نزديک شد حق تعالى پيغمبرى از مکه مبعوث فرمايد که شما را از شراب و ربا و زنا و غير آن نهى فرمايد. چون حضرت مبعوث شد، ترسيدند که اگر تصديق نبوّت آن حضرت کنند همه مردمان ايمان آورند، رياست و وظايف آنان از ميان برود، پس تغيير دادند اوصاف آن حضرت را و کتمان نمودند؛ حق تعالى آيه شريفه نازل فرمود:
إِنَّ الَّذِينَ يَکْتُمُونَ: بدرستى که آنانکه مى‌پوشانند و مخفى دارند، ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْکِتابِ: آنچه را که خدا نازل فرموده از کتاب تورات در وصف پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، وَ يَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا: و بدل کردند به مقابل آن کتمان بهاى اندک را، أُولئِکَ ما يَأْکُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ: اين جماعت نمى‌خورند در شکمهاى خود، إِلَّا النَّارَ: مگر آتش را، زيرا خوردن رشوه موجب است عقوبت آتش جهنم را. وَ لا يُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ: و سخن نفرمايد ايشان را خدا روز قيامت کلامى که در آن نفعى و آسايشى باشد. يا اصلا تکلم نفرمايد و اعتنائى به آنها ننمايد.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 320
اين عبارت است از غضب قهّارى بر آنها و تعريض به نااميدى آنان در مقابل کرامت مؤمنان. وَ لا يُزَکِّيهِمْ: و پاک نفرمايد ايشان را از خبائث اعمال، يعنى حکم به تزکيه آنها نفرمايد، يا آنها را از جهنم نجات ندهد به مغفرت. وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ: و براى ايشان است عذابى دردناک که تمام شراشر وجود آنها را به درد آورد.