اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَخَرَجَ مِنها خائِفاً يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ القَومِ الظّالِمِينَ «21»
پس بيرون رفت از مدينه مصر در حالي که خائف بود و مترقب بود که در تعقيب او بيايند و عرض کرد پروردگار من نجات ده مرا از قوم ستمگران.
فَخَرَجَ مِنها ظاهرا پياده بود که از مصر بيرون آمد و بطرف مدين فرار اسير کرد و لذا خائف بود که اگر در تعقيب او بيايند البته سواره با اسبهاي تندرو ميامدند و زود او را دستگير ميکردند که ميفرمايد:
خائِفاً يَتَرَقَّبُ لذا با حال اضطرار در پيشگاه احديت عرض کرد:
جلد 14 - صفحه 220
قالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ القَومِ الظّالِمِينَ که يکي از مواردي که دعاء سريع الاجابه است در حال اضطرار است که دست از همه اسباب ظاهريه کوتاه و توجه تامي بحضرت حق پيدا کند که در قرآن ميفرمايد أَمَّن يُجِيبُ المُضطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَکشِفُ السُّوءَ (نمل آيه 62) و سر اينکه تخصيص داد اجابت را بمضطر با اينکه خداوند مجيب الدعوات است چنانچه ميفرمايد وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعوَةَ الدّاعِ إِذا دَعانِ (بقره آيه 186) چون مضطر توجه تام بخدا دارد و دستش از همه اسباب کوتاه است از افلاطون است که گفت:
«الحوادث سهام و الافلاک قسي و الانسان هدف و الرامي هو اللّه فاين المفر) خدمت امير المؤمنين کلام او را عرض کردند حضرت فرمود فَفِرُّوا إِلَي اللّهِ (الذاريات آيه 50) و گفتند مضطر چند طائفه هستند «المذنب الذي يسئل المغفرة و الخائف الذي يسئل الا من و المريض الذي يسئل العافيه و المحبوس الذي يطلب الخلاص» و در اخبار بسياري داريم که ائمه طاهرين مخصوصا حضرت بقية اللّه مصداق اتم مضطرين هستند بقرينه جمله بعد که ميفرمايد «وَ يَجعَلُکُم خُلَفاءَ الأَرضِ» و حضرت موسي خائف بود که سؤال امن ميکرد.