تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ سَنَشُدُّ عَضُدَکَ بِأَخِيکَ وَ نَجْعَلُ لَکُما سُلْطاناً فَلا يَصِلُونَ إِلَيْکُما بِآياتِنا أَنْتُما وَ مَنِ اتَّبَعَکُمَا الْغالِبُونَ (35)
خلاصه چون موسى درخواست نمود:
قالَ سَنَشُدُّ عَضُدَکَ بِأَخِيکَ: فرمود خداى تعالى زود باشد که محکم کنيم بازوى تو را، يعنى بيفزائيم قوت تو را به برادر تو.
نکته: تفسير قوت به «يد» و شدّ آن به «عضد» جهت آنست که کمال قوت شخص به جهت شدّت دست او است در مزاوله امور. مراد آنست که او را ناصر و معاون تو گردانيم در نبوت و رسالت و دعوت به حق و يگانگى او.
وَ نَجْعَلُ لَکُما سُلْطاناً: و قرار دهيم مر شما را تسلطى و غلبيّتى بر دشمنان به اظهار معجزات و حجج بينات بر ايشان فَلا يَصِلُونَ إِلَيْکُما: پس نرسند ايشان به سوى ضرر رسانيدن شما به استيلاى آنها، يعنى بر شما مستولى نشوند و دست تغليب ايشان به شما نرسد. بِآياتِنا: (متعلق است به فعل محذوف؛ اى: اذهبا باياتنا) يعنى برويد هر دو با دلايل قدرت ما، يا به سبب آيات ما، يا مسلط گردانيديم شما را بر ايشان به آيات خود، يا ممتنع شوند از ضرر
«1» حياة القلوب، (چ اسلاميه، 1371 هجرى)، ج 1، ص 218، باب 13 فصل دوم. و نيز بحار ج 13، ص 46، روايت 12.
جلد 10 - صفحه 137
رسانيدن به شما به جهت آيات قاهره ما، يا سوگند به آيات بيّنه ما که ايشان را بر شما دستى نباشد. أَنْتُما وَ مَنِ اتَّبَعَکُمَا الْغالِبُونَ: شما و هر که پيروى کند شما را، غلبه کنندگانيد بر ايشان، زيرا آيات ما غالب است و امداد و اعانت ما اولياى خود را دائم. اين غلبه، غير سلطان است، چه سلطنت به حجت است و غلبه به قهر.
واقعه رفتن حضرت موسى عليه السّلام براى دعوت فرعون
علامه مجلسى (رحمه اللّه) به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده که: فرعون هفت شهر و هفت قلعه بنا و در آنها متحصن شده بود از ترس موسى، و در ميان قلعه‌ها، بيشه‌ها و در آنها شيران درنده جا داده که هر که بى‌اذن او داخل شود هلاکش کنند. چون موسى از طرف حق تعالى به دروازه اول رسيد، عصا بر دروازه زد، در گشوده و داخل شد. شيران همه گريختند، همينطور به هر دروازه که مى‌رسيد در، باز و شيران ذليل او مى‌شدند، تا رسيد به قصر فرعون، با لباس پشمى و عصائى به دست. يساول فرعون بيرون آمد، موسى فرمود: براى من اذن بطلب که داخل مجلس فرعون شوم! التفاتى به او ننمود، حضرت موسى تکرار نمود: من رسول پروردگار عالميانم؛ گفت پروردگار عالميان ديگرى را نيافت که تو را فرستاده؟ موسى عليه السّلام در غضب شده عصا را بر در زد، تا هر درى که ميان او و فرعون بود همه باز، و فرعون را نظر بر حضرت افتاد گفت: بياوريد او را.
چون موسى عليه السّلام داخل مجلس شد فرعون در قبه عالى نشسته بود که هشتاد ذرع ارتفاعش بود. موسى عليه السّلام فرمود: من رسول پروردگار عالميانم.
فرعون گفت: معجزه‌اى بياور اگر راست گوئى، حضرت موسى عصا را انداخت، مار بزرگى شد، دهان گشوده يکى بر بالاى قصر و ديگر در زير گذاشت. فرعون ديد از ميان شکمش آتش شعله مى‌کشد و قصد او کرده، فرعون از ترس جامه‌هاى خود را ملوّث و فرياد استغاثه نمود. موسى عليه السّلام عصا را گرفت و فرعون قصد ايمان نمود. هامان گفت: در عين خدائى مى‌خواهى تابع بنده شوى!
جلد 10 - صفحه 138
و اشراف او گفتند: اين مرد ساحر است «1».