اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ جَعَلناهُم أَئِمَّةً يَدعُون‌َ إِلَي النّارِ وَ يَوم‌َ القِيامَةِ لا يُنصَرُون‌َ (41)
و قرار داديم اينکه ها را پيشواياني که اتباع خود را دعوت ميکنند بسوي آتش و روز قيامت ياري کرده نميشوند.
وَ جَعَلناهُم أَئِمَّةً معناي جعل اينکه نيست که خداوند نصب فرموده باشد آنها را براي پيشوايي در کفر و ضلالت و ظلم و فسق و فجور چنانچه نصب فرموده انبياء و ائمه هدي را براي دين که ميفرمايد وَ جَعَلناهُم أَئِمَّةً يَهدُون‌َ بِأَمرِنا وَ أَوحَينا إِلَيهِم فِعل‌َ الخَيرات‌ِ وَ إِقام‌َ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّکاةِ وَ کانُوا لَنا عابِدِين‌َ (انبياء آيه 73) و ميفرمايد وَ نَجعَلَهُم أَئِمَّةً وَ نَجعَلَهُم‌ُ الوارِثِين‌َ (همين سوره آيه 5) و ميفرمايد وَ جَعَلنا مِنهُم أَئِمَّةً يَهدُون‌َ بِأَمرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآياتِنا يُوقِنُون‌َ (سجده آيه 24) بلکه مراد اينست که آنها را بخود واگذار کرديم که هر قدر در کفر و ظلم و طغيان فرو روند و خود و اتباع خود را در عذاب جهنم وارد کنند و فرداي قيامت خطاب برسد أَدخِلُوا آل‌َ فِرعَون‌َ أَشَدَّ العَذاب‌ِ (مؤمن آيه 46).
يَدعُون‌َ إِلَي النّارِ دعوت ميکنند بکفر و شرک و ضلالت و فسق و فجور و ظلم و اينکه جمله شامل جميع دعات باطله ميشود از رؤساء کفر و شرک مثل نمرود و شداد و فرعون و هامان و ساير رؤساء کفر و مثل خلفاء جور مشايخ ثلاثه و بني اميه و بني العباس و رؤساء جور و مثل
جلد 14 - صفحه 241
دعات باطله در هر عصر و زماني که امروز در اطراف زمين بسيار هستند و هر کدام اتباعي دارند.
يَوم‌َ القِيامَةِ لا يُنصَرُون‌َ نه بعض آنها بعض ديگر را ياري ميکنند و نه کسي است که آنها را ياري کند تماما در اشد عذاب هستند فَإِنَّهُم يَومَئِذٍ فِي العَذاب‌ِ مُشتَرِکُون‌َ.
(صافات آيه 33) وَ لَن يَنفَعَکُم‌ُ اليَوم‌َ إِذ ظَلَمتُم أَنَّکُم فِي العَذاب‌ِ مُشتَرِکُون‌َ (زخرف آيه 39).