تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ لکِنَّا أَنْشَأْنا قُرُوناً فَتَطاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ وَ ما کُنْتَ ثاوِياً فِي أَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا وَ لکِنَّا کُنَّا مُرْسِلِينَ (45) وَ لکِنَّا أَنْشَأْنا قُرُوناً: و لکن ما وحى فرموديم اين قصه را بر تو براى آنکه ما بيافريديم و ايجاد فرموديم بعد از موسى قرنهاى مختلف گروهى بعد گروهى. فَتَطاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ: پس دراز شد مر ايشان را زندگانيها، يعنى مدت‌هاى مديد بر اهل قرنها گذشت و خبرها از صوب صواب منحرف شد و علوم شرايع روى به اندراس نهاد، پس ما تو را براى تجديد اين اخبار فرستاديم و همه عقلا دانند که اخبار از مثل اين اخبار جز به وحى آفريدگار نتواند بود (بنابراين در کلام مقدر است، تقدير آنکه «و لکنّا اوحينا اليک انّا انشأنا قرونا» پس حذف مسبب و اقامه سبب در مقام آن) يا معنى آنکه ما خلق بسيار آفريديم و نعت و صفت تو را اعلان ايشان نموديم و عهد از آنها گرفتيم و امر نموديم که قرن اول به دوم رساند تا هنگام ظهور وجود تو؛ و ايشان آن عهد را فراموش کردند به جهت امتداد زمان، پس ما تو را فرستاديم تا اين معنى اخبار ايشان نمائى. جلد 10 - صفحه 147 وَ ما کُنْتَ ثاوِياً فِي أَهْلِ مَدْيَنَ‌: و نبودى تو مقيم در ميان اهل مدين، يعنى نزد شعيب و مؤمنان، آن وقت که پيوسته به جهت تعلم، تَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا: بخوانى بر ايشان آيات ما را که در قصه موسى و شعيب نازل شده، يعنى در مدين نبودى که آن قصه‌ها را تعليم گيرى، وَ لکِنَّا کُنَّا مُرْسِلِينَ‌: و لکن ما هستيم فرستاننده تو و اخبار نماينده تو را از اين گزارشات.