اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَم أَهلَکنا مِن قَريَةٍ بَطِرَت مَعِيشَتَها فَتِلک‌َ مَساکِنُهُم لَم تُسکَن مِن بَعدِهِم إِلاّ قَلِيلاً وَ کُنّا نَحن‌ُ الوارِثِين‌َ (58)
و چه بسيار از شهرستانها ايکه در منتهاي سعة و نعمت بودند در اثر طغيان و شرک هلاک کرديم و از بين رفت زندگاني آنها پس اينست مساکن آنها که در او سکونت نکردند از بعد از آنها مگر قليلي و بوديم ما وارث آنها.
وَ کَم أَهلَکنا مِن قَريَةٍ يعني اهلکنا اهل القرية مثل قوم نوح و عاد و ثمود و قوم لوط و قوم شعيب و فرعونيان و اصحاب فيل و بسيار ديگر.
بَطِرَت مَعِيشَتَها که در طغيان و تکبر و تجبر زندگاني واسعي داشتند و در فراواني نعمت بودند و به کلي از آنها گرفته شد چنانچه ميفرمايد وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِين‌َ خَرَجُوا مِن دِيارِهِم بَطَراً وَ رِئاءَ النّاس‌ِ وَ يَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ بِما يَعمَلُون‌َ مُحِيطٌ (انفال آيه 47).
لَم تُسکَن مِن بَعدِهِم إِلّا قَلِيلًا بفاصله کمي از بين رفتند و نابود شدند چنانچه در بسياري از آيات براي تنبيه و بيداري اينکه موضوع را گوشزد بنده‌گان فرموده مثل آيه شريفه فَکَأَيِّن مِن قَريَةٍ أَهلَکناها وَ هِي‌َ ظالِمَةٌ فَهِي‌َ خاوِيَةٌ عَلي عُرُوشِها وَ بِئرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصرٍ مَشِيدٍ (حج آيه 44) و در مورد ثمود ميفرمايد فَتِلک‌َ بُيُوتُهُم خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا (نمل آيه 52) و در حق عاد ميفرمايد فَتَرَي القَوم‌َ فِيها صَرعي کَأَنَّهُم أَعجازُ نَخل‌ٍ خاوِيَةٍ فَهَل تَري لَهُم مِن باقِيَةٍ (الحاقه آيه 7 و 8) و غير اينها و تهديد بزرگيست در جواب کفار اقربين که اگر ايمان نياورديد بکلي هلاک خواهيد شد و از بين ميرويد نگاه باين تعيشات چهار روزه نکنيد.
وَ کُنّا نَحن‌ُ الوارِثِين‌َ تعبير بارث براي اينکه است که مورث چيزي همراه خود نميبرد جز يک کفن تمام راجع بوارث ميشود و لذا ميفرمايد وَ لِلّه‌ِ مِيراث‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ (آل عمران آيه 180 و حديد آيه 10) إِنّا نَحن‌ُ نَرِث‌ُ الأَرض‌َ وَ مَن عَلَيها (مريم آيه 40).
258