اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَوم‌َ يُنادِيهِم فَيَقُول‌ُ ما ذا أَجَبتُم‌ُ المُرسَلِين‌َ (65)
و روز قيامت روزيست که ندا ميرسد اهل محشر را پس ميگويند چه نحوه اجابت کرديد شما فرستادگان را.
يکي از ضروريات دين اسلام بلکه جميع اديان و از خصوصيات روز رستخيز موقف حساب است که رسيدگي ميشود بحساب بندگان و آيات شريفه درباره حساب بسيار است و اخبار بي شمار و از چند چيز سؤال ميشود: اول از امور اعتقاديه از توحيد که اولين دعوت انبياء و رسل است و تمام اهل محشر در همين سؤال اولي عاجز از جواب هستند غير از مذهب حقه زيرا مشرکين مثل عبده اصنام و آتش و شمس و کواکب و غير اينها که شرک عبادتي داشتند و بسياري شرک افعالي و بسياري شرک صفاتي که صفات زائده معتقد بودند و از قبولي رسالت رسل که اگر يکي از انبياء را منکر باشند يا نسبت‌هاي ناروا در حق آنها داده‌اند که شامل جميع کفار
جلد 14 - صفحه 264
و معاندين ميشود و از عدل الهي که از اصول مذهب است که العياذ نسبت فعل قبيح يا لغو يا ظلم باو دهند که اکثر عامه منکر عدل هستند و از ولايت ائمه اطهار که غير اثني عشري در جواب عاجز هستند و از معاد و خصوصيات آن دوم سؤال از کليه دستورات انبياء و از واجبات مثل صلوة و صوم و حج و زکاة و خمس و امر بمعروف و نهي از منکر و جهاد و حب اهل بيت و از محرمات و معاصي سوم از نعم الهيه که «لَتُسئَلُن‌َّ يَومَئِذٍ عَن‌ِ النَّعِيم‌ِ» که از چه راهي بدست آورديد و بچه راهي مصرف کرديد و چگونه شکر گذاري کرديد چهارم از معاشرت و اداء حقوق يکديگر مثل حق زوج و زوجه و والدين و اولاد و ارحام و فقراء و سادات و ساير مؤمنين پنجم از ظلم و مظالم نسبت به يکديگر که سختترين مقامات است بالاخص ظلم باولياء الهي و اينکه جمله کوتاه شامل جميع اينها ميشود که ميفرمايد:
وَ يَوم‌َ يُنادِيهِم فَيَقُول‌ُ ما ذا أَجَبتُم‌ُ المُرسَلِين‌َ زيرا جميع اينها از جانب مرسلين است.