اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَعَمِيَت عَلَيهِم‌ُ الأَنباءُ يَومَئِذٍ فَهُم لا يَتَساءَلُون‌َ (66)
پس کور ميشود بر آنها خبرها در آن روز پس آنها از يکديگر سؤال نميکنند.
اينکه آيه شريفه از مشکلات آيات است و تفاسير مختلفه کرده‌اند بعضي گفتند جوابي ندارند که در پيشگاه احديت دهند بعضي گفتند حجت و مدرک و راه عذري نيست از براي آنها و از يکديگر سؤال نميکنند و حجت نميطلبند و بعضي گفتند سؤال از نسب و قرابت نميکنند چنانچه از پيغمبر است فرمود
«کل حسب و نسب منقطع يوم القيمة الا حسبي و نسبي»
بعضي گفتند زبان آنها بسته ميشود و نميتوانند تکلم کنند لکن هيچ کدام اينها بنظر نميايد و منافي با آيات ديگر است زيرا ضعفاء و کبراء گردن يکديگر مياندازند و از يکديگر طلب نجات ميکنند وَ بَرَزُوا لِلّه‌ِ جَمِيعاً فَقال‌َ الضُّعَفاءُ لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا إِنّا کُنّا لَکُم تَبَعاً فَهَل أَنتُم مُغنُون‌َ عَنّا مِن عَذاب‌ِ اللّه‌ِ مِن شَي‌ءٍ قالُوا لَو هَدانَا اللّه‌ُ لَهَدَيناکُم- الايه (ابراهيم آيه 21) وَ إِذ يَتَحاجُّون‌َ فِي النّارِ فَيَقُول‌ُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا إِنّا کُنّا لَکُم تَبَعاً فَهَل أَنتُم مُغنُون‌َ عَنّا نَصِيباً مِن‌َ النّارِ قال‌َ الَّذِين‌َ استَکبَرُوا إِنّا کُل‌ٌّ فِيها- الايه (مؤمن آيه 47) از خدا طلب
جلد 14 - صفحه 265
ميکنند رَب‌ِّ ارجِعُون‌ِ لَعَلِّي أَعمَل‌ُ صالِحاً فِيما تَرَکت‌ُ (مؤمنون آيه 99) رَبَّنا أَخرِجنا مِنها فَإِن عُدنا فَإِنّا ظالِمُون‌َ (مؤمنون 107) وَ نادَوا يا مالِک‌ُ لِيَقض‌ِ عَلَينا رَبُّک‌َ قال‌َ إِنَّکُم ماکِثُون‌َ (زخرف آيه 77)عليه‌‌به وَ قال‌َ الَّذِين‌َ فِي النّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّم‌َ ادعُوا رَبَّکُم يُخَفِّف عَنّا يَوماً مِن‌َ العَذاب‌ِ (مؤمن آيه 49) و غير اينها از آيات و آنچه بنظر ميرسد اينکه مراد اينست که هر که گرفتار عمل خود هست و از ديگري نه خبر دارد و نه سؤال ميکند چنانچه ميفرمايد:
وَ لا يَسئَل‌ُ حَمِيم‌ٌ حَمِيماً (معارج آيه 10) و ميفرمايد يَوم‌َ يَفِرُّ المَرءُ مِن أَخِيه‌ِ وَ أُمِّه‌ِ وَ أَبِيه‌ِ وَ صاحِبَتِه‌ِ وَ بَنِيه‌ِ لِکُل‌ِّ امرِئ‌ٍ مِنهُم يَومَئِذٍ شَأن‌ٌ يُغنِيه‌ِ (عبس آيه 34) بناء علي هذا مي‌گوييم.
فَعَمِيَت عَلَيهِم‌ُ الأَنباءُ خبر از احدي ندارند.
يَومَئِذٍ روز رستخيز.
فَهُم لا يَتَساءَلُون‌َ احوال پرسي از احدي نميکنند «هر که بفکر خويش است» بلکه با يکديگر کمال عداوت را دارد و لو در دنيا با هم کمال الفت را داشتند الأَخِلّاءُ يَومَئِذٍ بَعضُهُم لِبَعض‌ٍ عَدُوٌّ إِلَّا المُتَّقِين‌َ (زخرف آيه 67) هذا ما عندنا.