اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ رَأَيتُم إِن جَعَل‌َ اللّه‌ُ عَلَيکُم‌ُ النَّهارَ سَرمَداً إِلي يَوم‌ِ القِيامَةِ مَن إِله‌ٌ غَيرُ اللّه‌ِ يَأتِيکُم بِلَيل‌ٍ تَسکُنُون‌َ فِيه‌ِ أَ فَلا تُبصِرُون‌َ (72)
بفرما بآنها آيا مشاهده ميکنيد که اگر
جلد 14 - صفحه 271
قرار دهد خداوند بر شما روز را ثابت و باقي تا روز قيامت کيست الهي غير خداوند بياورد براي شما بشب که سکونت کنيد در او آيا پس از اينکه بينا نميشويد.
فقط امر برسد بزمين که ساکن باش و اينکه قسمت ربع مسکون در حال سکون زمين مقابل شمس باشد تا روز قيامت روز است.
تنبيه: روز و شب نه فقط براي اينکه است که روزها در مقام تحصيل معاش و شبها استراحت داشته باشند زيرا ممکن است شب مشغول بکار باشند و روز استراحت کنند چنانچه نوع کارخانه‌ها در اينکه زمان شب و روز بکار است و کارکنان هم بتناوب شب و روزي هستند بلکه اگر دائما شب باشد يا روز سکونت در زمين ممکن نيست يا از شدت برودت هلاک ميشوند و يا از شدت حرارت بلکه جنبده در زمين باقي نميماند و گياه روئيده نميشود و بثمر نميرسد لذا ميفرمايد:
قُل أَ رَأَيتُم إِن جَعَل‌َ اللّه‌ُ عَلَيکُم‌ُ که علي براي ضرر است.
النَّهارَ سَرمَداً إِلي يَوم‌ِ القِيامَةِ که هيچ شب نداشته باشيد.
مَن إِله‌ٌ غَيرُ اللّه‌ِ يَأتِيکُم بِلَيل‌ٍ تَسکُنُون‌َ فِيه‌ِ کدام قدرتست که بتواند زمين را متحرک کند!
أَ فَلا تُبصِرُون‌َ چشم قلب کور است درک نميکند.
سؤال: اينها که شرک افعالي نداشتند بلکه شرک عبادتي داشتند.
جواب: اينکه آلهه اينها که باعتراف خود مشرکين هيچگونه قدرت و ضرر و نفعي ندارند، چه استحقاق پرستش دارند.