اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّ قارُونَ کانَ مِن قَومِ مُوسي فَبَغي عَلَيهِم وَ آتَيناهُ مِنَ الکُنُوزِ ما إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالعُصبَةِ أُولِي القُوَّةِ إِذ قالَ لَهُ قَومُهُ لا تَفرَح إِنَّ اللّهَ لا يُحِبُّ الفَرِحِينَ (76)
بدرستي که قارون بود از قوم موسي از بني اسرائيل پس تعدي و تجاوز و برتري کرد بر آن ها و داديم ما او را از گنجها باندازهاي که مفاتيح آنها را ميبردند جماعتي که صاحب قوه بودند زماني که گفتند باو قوم او که فرحناک نباش باين مال و منال بدرستي که خدا دوست نميدارد فرحناکها را.
إِنَّ قارُونَ کانَ مِن قَومِ مُوسي بعضي گفتند با موسي پسر خاله بودند که مادر موسي و مادر قارون دو خواهر بودند. در مجمع دارد «روي ذلک عن ابي عبد اللّه (ع)» بعضي گفتند پسر عمو بودند قارون پسر يصهر بود و موسي پسر عمران و اينکه دو برادر بودند و جمع بين اينکه دو ممکن است که دو برادر دو خواهر را ازدواج کنند و اما قول به اينکه عم موسي بوده منطبق با اينکه دو نميشود.
فَبَغي عَلَيهِم بغي سرکشي و تعدي و تجاوز از حد خود و بزرگ منشي است.
وَ آتَيناهُ مِنَ الکُنُوزِ گفتند علم کيمياء داشته که بمس بزنند طلا شود و گفتند نبود در بني اسرائيل کسي بهتر از او در قرائت تورات لکن در باطن منافق بود مثل سامري.
ما إِنَّ مَفاتِحَهُ مفاتح را بسياري گفتند مراد خزائن اموال او است نظير قوله تعالي.
وَ عِندَهُ مَفاتِحُ الغَيبِ (انعام آيه 59) و بعضي گفتند کليد گنجهاي او.
لَتَنُوأُ بِالعُصبَةِ يعني بزحمت ميانداخت و خستگي جماعتي را در حمل و نقل آنها و عصبه را بعضي گفتند ما بين ده الي پانزده بعضي گفتند ما بين سه الي ده بعضي گفتند ما بين ده الي چهل و ظاهرا مراد جمعي را بزحمت ميانداخت آنهم جمعي که (أُولِي القُوَّةِ) بودند.
جلد 14 - صفحه 276
إِذ قالَ لَهُ قَومُهُ خويشان و اقرباء او از بني اسرائيل.
لا تَفرَح يعني بمالت منال و فيس نکن و نخوت مورز «که مال تا لب گور است و بعد از آن اعمال».
إِنَّ اللّهَ لا يُحِبُّ الفَرِحِينَ کساني که بمال و جاه مغرور ميشوند «بحسنت مناز که بيک تبست و بمالت مناز که يک شبست» المالُ وَ البَنُونَ زِينَةُ الحَياةِ الدُّنيا وَ الباقِياتُ الصّالِحاتُ خَيرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَواباً وَ خَيرٌ أَمَلًا (کهف آيه 46).