تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ (83) جلد 10 - صفحه 190 تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ: آن سراى ديگر که خبر آن را شنيده‌اى و به تو رسيده، نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ‌: قرار داديم و مهيا ساختيم آن را براى کسانى که نمى‌خواهند، عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ‌: برترى و تکبر را در زمين بر وجه غلبه و قهر بر اهل آن، وَ لا فَساداً: و نه تباه‌کاران و فساد کنندگان به ظلم و تعدى بر ايشان چنانکه قارون و فرعون مى‌خواستند. وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ‌: و سر انجام پسنديده براى پرهيزکاران است که از معاصى دورى کنند و به طاعات قيام نمايند. على بن ابراهيم قمى، از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده که مراد «علو» شرف و مراد «فساد» بناء است‌ «1». بنابراين حديث، معنى آيه چنين شود که آن سراى آخرت را مهيا ساختيم براى کسانى که نمى‌خواهند شرف دنيا را در زمين و نه بنا و ساختمان را. در مجمع- زاذان نقل نموده که حضرت امير المؤمنين عليه السّلام راه مى‌رفت در بازار به تنهائى در حالى که دلالت مى‌فرمود به خير و ارشاد مى‌نمود گمراهان را و اعانت مى‌کرد ضعيفان را، و مرور مى‌کرد به بياع و بقال و باز مى‌نمود قرآن را بر او و اين آيه را مى‌خواند: «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً ...» و مى‌فرمود نازل شده اين آيه در حق اهل عدل و تواضع از واليان و اهل قدرت از ساير مردم‌ «2». ايضا ابو سلام اعرج روايت نموده که از آن حضرت مردى که به عجب آورد او را بند نعلينش، پس داخل است در اين آيه‌ «3»، يعنى هر که به مقدار بند نعلين خود شرف و فخر نمايد بر غير خود، هر آينه از کسانى است که علوّ و برترى را خواسته در زمين. تنبيه: آيه شريفه دستور مهمى است براى طالبان سعادت ابدى اخروى که بسيار دقيق باشند در حال خود که به مقدار بند نعلينى علوّ شأنى در دنيا براى خود قائل نشوند و هميشه عجز و انکسار و بندگى خود را بدرگاه الهى منظور دارند تا در آخرت علوّ رتبه يابند. «1» تفسير قمى، ج 2، ص 147. «2» مجمع البيان، ج 4، ص 269- 268. «3» مجمع البيان، ج 4، ص 269- 268. جلد 10 - صفحه 191