اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
تِلک‌َ الدّارُ الآخِرَةُ نَجعَلُها لِلَّذِين‌َ لا يُرِيدُون‌َ عُلُوًّا فِي الأَرض‌ِ وَ لا فَساداً وَ العاقِبَةُ لِلمُتَّقِين‌َ (83)
اينکه دار آخرت بهشت و فيوضات الهي را قرار داديم براي کساني که اراده نميکنند بلند پروازي در زمين و نه فساد را و عاقبت سعادت و رستگاري از براي اهل تقوي است.
تِلک‌َ الدّارُ الآخِرَةُ تمام برميگردند بمحشر لکن دار الاخره بهشت است خانه آخرتي که اوصاف آن را در آيات باندازه فهم و ادراک بشر بيان فرموده از انهار جاريه و قطوف دانية و حور و قصور و غلمان و فرش و البسه و لحوم و ساير نعم الهيه و بالاترين آنها رضاي حق و حشر با انبياء و ائمه و صلحاء است وَ فِيها ما تَشتَهِيه‌ِ الأَنفُس‌ُ وَ تَلَذُّ الأَعيُن‌ُ.
(زخرف آيه 71) و در حديث عطف فرموده
«و ما خطر علي قلب بشر».
نَجعَلُها لِلَّذِين‌َ لا يُرِيدُون‌َ عُلُوًّا فِي الأَرض‌ِ علو کبر و نخوت و خودنمائيست بالاخص
جلد 14 - صفحه 283
بر انبياء و ائمه و مؤمنين حتي در خبر است از امير المؤمنين فرمود
«نزلت هذه الاية في اهل العدل و التواضع من الولاة و اهل القدرة من النّاس»
و نيز از آن حضرت است فرمود
«من يعجبه شراک نعله فيدخل في هذه الايه»
يعني حتي تکبر بلباس و به نعل هم محروم از جنت است. کبر، عجب، نخوت، تطاول و امثال اينها انسان هر چه مقامش بالا رود بايد تواضعش بيشتر شود. از حضرت صادق (ع) است بحفص فرمود.
«ما نزلت الدنيا من نفسي الا بمنزلة الميته اذا اضطرت اليه اکلت»
و نيز فرمود
«کفي بخشية اللّه علما و کفي بالاغترار جهلا
و فرمود
«ان اعلم النّاس باللّه اخوفهم للّه و اخوفهم له اعلمهم به و اعلمهم به أزدهم»
وَ لا فَساداً در اخبار فساد را تفسير فرموده‌اند بترک فرائض و فعل معاصي بخصوص حقوق النّاس ظلم و تعدي اذيت و غيبت ذهاب مال و ساير معاصي کبار.
وَ العاقِبَةُ لِلمُتَّقِين‌َ مراتب تقوي را مکررا بيان کرده‌ايم درجه اول ايمان که تقواي از شرک و کفر و ضلالت و بدعت و انکار ضروري باشد و درجه اعلاي تقوي از توجه بغير خدا و عدم خطور معصيت در خيال و قلب و بينهما متوسطات.