اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن جاءَ بِالحَسَنَةِ فَلَه‌ُ خَيرٌ مِنها وَ مَن جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجزَي الَّذِين‌َ عَمِلُوا السَّيِّئات‌ِ إِلاّ ما کانُوا يَعمَلُون‌َ (84)
کسي که بيايد با حسنه پس براي اوست بهتر از آن حسنه و کسي که بيايد با سيئه پس جزاء داده نميشوند کساني که اعمال سيئات ميکنند- مگر آنچه که بودند عمل ميکردند.
نظر به اينکه به حسنات قابل تفضلات الهي ميشود و فضل الهي بسيار و بيشمار و عظيم است و اما سيئات استحقاق عقوبت مياورد و زائد بر استحقاق ظلم است و خداوند عادل است و ظلم نميکند إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَظلِم‌ُ مِثقال‌َ ذَرَّةٍ وَ إِن تَک‌ُ حَسَنَةً يُضاعِفها وَ يُؤت‌ِ مِن لَدُنه‌ُ أَجراً عَظِيماً (نساء آيه 44) إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَظلِم‌ُ النّاس‌َ شَيئاً (يونس آيه 44) وَ لا يَظلِم‌ُ رَبُّک‌َ أَحَداً (کهف آيه 47) اليَوم‌َ تُجزي کُل‌ُّ نَفس‌ٍ بِما کَسَبَت لا ظُلم‌َ اليَوم‌َ (مؤمن آيه 17).
الي غير ذلک از آيات لذا در دعا مي‌گويي
«ربنا عاملنا بفضلک و لا تعاملنا بعدلک»
جلد 14 - صفحه 284
و در اخبار از براي هر يک از اعمال حسنه کوچک و بزرگ از فرائض و واجبات و از مندوبات و مستحبات از ادعيه و اذکار و احسان و بذل و تلاوت و ساير عبادات و از اخلاق حميده و عقائد حقه چه اندازه مثوبت ذکر فرموده و از معاصي با اينکه در قرآن بسيار آنها را مورد عفو قرار داده زائد بر استحقاق عقوبت نميفرمايد وَ ما أَصابَکُم مِن مُصِيبَةٍ فَبِما کَسَبَت أَيدِيکُم وَ يَعفُوا عَن کَثِيرٍ (شوري آيه 30) لذا ميفرمايد:
مَن جاءَ بِالحَسَنَةِ فَلَه‌ُ خَيرٌ مِنها و از براي خيريت هم درجات بسيار است دائر مدار حسنات از شرائط قبول و ازدياد آنها و ساير خصوصيات و جهات.
وَ مَن جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجزَي الَّذِين‌َ عَمِلُوا السَّيِّئات‌ِ إِلّا ما کانُوا يَعمَلُون‌َ.
سؤال: سيئات هر چه که باشد و هر اندازه باشد بالاخره محدود است و عذاب قيامت غير محدود که معني خلود است و نسبت محدود بغير محدود اگر بگويي مثل قطره است بدريا کم گفته‌اي زيرا دريا هم محدود است و با اينکه آيات سازش ندارد.
جواب: سيئات اگر مقرون با ايمان باشد که قابل عفو و مغفرت و شفاعت است خلود ندارد و اگر مقرون بکفر و شرک و ضلالت است چون اينکه صفات قابل تغيير نيست و دائميست لذا عذابش هم دائميست.