تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مَنْ کانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ «5»
مَنْ کانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ: هر که باشد که اميد دارد لقاى خدا را، يعنى رسيدن به ثواب او، پس بايد مبادرت کند به طاعت و عبادت. نزد سعيد بن جبير و بعضى، رجا به معنى خوف است «1»، يعنى هر که مىترسد از آنکه برسد به عقاب و جزا، پس بايد که توبه نمايد از گناه، و کسب طاعت کند قبل از آمدن مرگ.
فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ: پس بدرستى که مدتى که خدا مقرر فرموده براى لقاى ثواب و عقاب، هر آينه آينده است. هرگاه که وقت لقاء لا محاله آينده باشد، هر آينه لقاى ثواب و عقاب او ثابت باشد. بنابراين واجب است مبادرت به آنچه محق امل و مصداق اميدوارى و مستوجب قرب و رضا باشد. وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ: و اوست شنوا مر اقوال بندگان را، دانا به عقايد و افعال ايشان.
زمخشرى در کشاف گفته: آيه بر سبيل تمثيل حال راجى لقاء است به حال عبدى که بعد از زمان مديد و عهد بعيد نزد سيّد خود رود و در حالتى که سيد مطلع بوده باشد بر احوال او، پس ملاقات او به سيد بر وجه بشر و رضاى سيد خواهد بود از افعال او، يا از روى سخط و غضب مر اعمال او را «2».
نکته: چون اجل واقع در لقاء و لازم آنست، پس صحيح باشد که (فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ) جواب (مَنْ کانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ) واقع شود.