تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالَ الَّذِينَ کَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياکُمْ وَ ما هُمْ بِحامِلِينَ مِنْ خَطاياهُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ «12»
شأن نزول: در لباب نقل نموده که ابو سفيان و امية بن خلف اصحاب حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله را در مقام فريب و اضلال آنها برآمده گفتند از دين پيغمبر برگرديد و طريقه پدران خود را وامگذاريد، زيرا ما و شما هرگز مبعوث نشويم و قيامتى نخواهد بود، و بر تقدير فرض اگر در قيامت به سبب برگشتن بر دين پدران گناهى باشد، شما را در زير گناه نگذاريم «1». حق تعالى در تکذيب قول آنها و هشيارى مؤمنان از فريب دادن منافقان، آيه شريفه را نازل فرمود:
وَ قالَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و گفتند آنانکه کافر بودند، لِلَّذِينَ آمَنُوا: مر آنان را که تصديق نمودند و ايمان آوردند به خدا و رسول و قيامت، اتَّبِعُوا سَبِيلَنا: پيروى کنيد راه ما را در دين، يعنى متابع کيش پدران باشيد، وَ لْنَحْمِلْ خَطاياکُمْ:
و بايد برداريم و تحمل کنيم گناهان شما را. امر کردن ايشان نفسهاى خود را به حمل نمودن خطاياى اهل ايمان در حين ارتداد و عطف اين امر بر امر به اتباع پدران، جهت مبالغه است در تعليق حمل به اتباع و وعده به تخفيف اوزار ايشان و اجتماع اين هر دو امر در حصول، يعنى بايد که اتباع شما طريقه ما را و حمل ما خطاياى شما را مجتمع و منوط به يکديگر باشد.
حاصل آنکه منافقين بدين کلام خواستند فريب دهند مؤمنين را و از طريقه حق برگردانند به اينکه ما گناه خطاهاى شما را متحمل مى‌شويم، و شما به کيش بت پرستى پدران خود برگرديد و بازگشت کنيد؛ حق تعالى به جهت
«1» منهج الصادقين، ج 7، ص 144 به نقل از لباب.
جلد 10 - صفحه 210
آگاهى مؤمنان از ادعاى منافقان، تکذيب قول منافقان را در حمل خطاهاى مؤمنان فرموده: وَ ما هُمْ بِحامِلِينَ مِنْ خَطاياهُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ: و نيستند آن کافران بردارندگان از گناهان مؤمنان هيچ چيز را، و قادر نباشند بر حمل اندک و بسيار آن به جهت سنگينى گناهان خود و گناه آنانکه به سبب ايشان گمراه شده‌اند از دين حق. إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ: بدرستى که ايشان دروغگويانند در سخن خود که مى‌گويند که ما خطاياى شما را برداريم و عقوبت شما را بکشيم، زيرا آنچه از آن خبر مى‌دهند مطابق واقع نيست و به جهت عدم قدرت آن را به فعل نيارند، يا قلوب ايشان مخالف قول ايشان است در آنچه مى‌گويند.