تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالاً مَعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا کانُوا يَفْتَرُونَ «13»
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ: و هر آينه البته البته بر خواهند داشت در قيامت بارهاى گران خود را از معصيت، وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ: و بار گران ديگران را با بارهاى گران خود، يعنى وزر و وبال آنان را که گمراه ساخته‌اند، اضافه جرايم ايشان خواهند ساخت بدون آنکه از وزر و وبال کسانى که گمراه کرده‌اند چيزى کم کنند. وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ: و هر آينه البته البته پرسيده خواهند شد روز قيامت متبوعان بر وجه سرزنش، عَمَّا کانُوا يَفْتَرُونَ: از آنچه را که بودند برمى‌بافتند از باطل و حيله که به سبب آن خلق را گمراه مى‌کنند، و از افترا و دروغ که بر خدا و رسول مى‌نهند.
تبصره: آيه شريفه دالّ است بر آنکه: هر کس سبب گمراهى يا کفر يا معصيت ديگرى شود يا تأسيس نمايد بدعتى يا طريقه‌اى که خلاف قرآن و شريعت اسلام باشد، تا روز قيامت وزر و وبال آنانکه گمراه شدند و بدان طريقه مجعوله عمل کنند، تمام بر آن شخص مسبب باشد بدون آنکه از گناه عاملين نقصانى يابد؛ چنانکه روايت مشهوره نبوى صلّى اللّه عليه و آله دالّ است
جلد 10 - صفحه 211
بر آن که:
قال النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله: من سنّ سنّة سيّئة فله وزره و وزر من عمل بها الى يوم القيمة من غير آن ينقص من اوزارهم شى‌ء فرمود: هر کس عادت قرار دهد عادت بدى را، پس بر اوست وزر آن و وزر آنانکه عمل به آن نموده‌اند تا روز قيامت بدون آنکه از وزر آنها کسر شود «1».
در ثواب الاعمال- از حضرت باقر عليه السّلام مروى است که فرمود: هر بنده‌اى از بندگان خدا تأسيس کند سنت هدايتى را، باشد براى او از اجر مثل اجر کسانى که عمل کنند به آن بدون آنکه ناقص شود از اجر آنان چيزى. و هر بنده‌اى از بندگان خدا تأسيس کند سنت گمراهى را، باشد براى او مثل وزر کسانى که بجا آوردند آن را بدون آنکه از وزر آنان چيزى کم گردد «2».
تتمه: وجه اتصال آيه «وَ قالَ الَّذِينَ کَفَرُوا» بما قبل آنست که چون حق تعالى بيان حال منافقان نمود نزد ايراد شبهه بر ايشان، در اين آيه بيان فرمود که واجب است بر اهل ايمان که فريب نخورند به آنچه اهل کفر بر ايشان رسانند از شبهات باطله و اقاويل فاسده و اکاذيب مضله.