اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل سِيرُوا فِي الأَرض‌ِ فَانظُرُوا کَيف‌َ بَدَأَ الخَلق‌َ ثُم‌َّ اللّه‌ُ يُنشِئ‌ُ النَّشأَةَ الآخِرَةَ إِن‌َّ اللّه‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ «20»
بفرما باين منکرين معاد سير کنيد و گردش نمائيد در زمين پس نظر کنيد چگونه خداوند بدء خلقت نمود پس از اينکه خداوند انشاء ميفرمايد نشئه آخرت را بدرستي که خداوند بر هر چيزي قدرت دارد.
قُل سِيرُوا فِي الأَرض‌ِ سير فکري و علمي و اعتباري.
فَانظُرُوا بنظر تأملي و تدبري و فکري و قلبي.
جلد 14 - صفحه 306
کَيف‌َ بَدَأَ الخَلق‌َ در موقعي که نه ماده‌اي بود نه صورتي معدوم صرف و نيستي محض که «کان اللّه و لم يکن معه شي‌ء» از عرش تا فرش نه ملک بود و نه انس و نه جن نه جماد بود و نه نبات نه جوهر بود و نه عرض نه آب بود و نه خاک نه بهشت بود و نه جهنم نه روح بود و نه بدن چگونه خداوند تمام اينکه مخلوقات را از نيستي بهستي آورد همچه قادر متعالي ميتواند با حفظ ماده تغيير صورت دهد از آتش جن خلق کند از خاک انسان ايجاد کند وَ لَقَد خَلَقنَا الإِنسان‌َ مِن صَلصال‌ٍ مِن حَمَإٍ مَسنُون‌ٍ وَ الجَان‌َّ خَلَقناه‌ُ مِن قَبل‌ُ مِن نارِ السَّمُوم‌ِ (حجر آيه 26 و 27) قدرت دارد انسان را بصورت حيوان در آورد کُونُوا قِرَدَةً خاسِئِين‌َ (بقره آيه 65، اعراف آيه 166) البته قدرت دارد از خاک پوسيده و استخوان ريز شده انسان خلق کند قال‌َ مَن يُحي‌ِ العِظام‌َ وَ هِي‌َ رَمِيم‌ٌ قُل يُحيِيهَا الَّذِي أَنشَأَها أَوَّل‌َ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُل‌ِّ خَلق‌ٍ عَلِيم‌ٌ (يس آيه 78 و 79) و قضاياي حضرت ابراهيم و چهار مرغ و عرير و اهل قريه و امثال اينها بسيار است که قبلا تذکر داده‌ايم و قضاياي دوره رجعت بلکه احتياج باين شواهد و وقايع نداريم ذات وجودي که حدي ندارد و قدرت عين ذات او است و عجز در ساحت قدس او روا نيست.
ثُم‌َّ اللّه‌ُ يُنشِئ‌ُ النَّشأَةَ الآخِرَةَ در قيامت که خلق اولين و آخرين جمع ميشوند- يوم الجمع، يوم القيمة، يوم الحشر، يوم التغابن.
إِن‌َّ اللّه‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ.