اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَما کان‌َ جَواب‌َ قَومِه‌ِ إِلاّ أَن قالُوا اقتُلُوه‌ُ أَو حَرِّقُوه‌ُ فَأَنجاه‌ُ اللّه‌ُ مِن‌َ النّارِ إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ لِقَوم‌ٍ يُؤمِنُون‌َ «24»
پس نبود جواب قوم ابراهيم مگر اينکه گفتند او را بکشيد يا آتش زنيد پس خداوند نجات داد او را از آتش محققا در- اينکه نجات آياتيست براي قومي که ايمان ميآورند.
اينکه آيه راجع بچند آية قبل است که ابراهيم دعوت بتوحيد و تقوي فرمود قوم خود
جلد 14 - صفحه 310
را چنانچه اشاره شد.
فَما کان‌َ جَواب‌َ قَومِه‌ِ حرف حق که از روي دليل و برهان قطعي باشد جواب ندارد مگر زور و ظلم و اذيت و قتل و حبس و اشباه اينها.
إِلّا أَن قالُوا اقتُلُوه‌ُ أَو حَرِّقُوه‌ُ و اينکه قول بعد از آن بود که اصنام آنها را خورد کرد که فرمود وَ تَاللّه‌ِ لَأَکِيدَن‌َّ أَصنامَکُم بَعدَ أَن تُوَلُّوا مُدبِرِين‌َ فَجَعَلَهُم جُذاذاً إِلّا کَبِيراً لَهُم- الي قوله تعالي- قالُوا حَرِّقُوه‌ُ وَ انصُرُوا آلِهَتَکُم (انبياء آيه 58 الي 68) يازده آيه و ترتيب انداختن ابراهيم را در آتش قالُوا ابنُوا لَه‌ُ بُنياناً فَأَلقُوه‌ُ فِي الجَحِيم‌ِ (صافات آيه 97).
فَأَنجاه‌ُ اللّه‌ُ مِن‌َ النّارِ قُلنا يا نارُ کُونِي بَرداً وَ سَلاماً عَلي إِبراهِيم‌َ (انبياء آيه 69) إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ چه اندازه آيات که گفتند پس از تصميم در سوزانيدن ابراهيم دارد از تمام شهرها هيزم بار کردند و يک دريا آتش افروختند آن قدر حرارت داشته که نزديک آتش ممکن نبود رفتن بفاصله زيادي متحير شدند که چه نحو ابراهيم را در آتش اندازند شيطان بصورت پير مردي آمد دستور منجنيق داد و سنگي در فلاخن گذاشت و رها کرد سنگ وسط آتش فرود آمد او را در فلاخن گذاردند و رها کردند ملائکه بخروش آمدند ملک باد آمد ملک آب آمد جبرئيل آمد اعتنايي نکرد حتي گفت حاجت را از خدا بخواه فرمود
«حسبي من سؤالي علمه بحالي»
يک مرتبه درياي آتش گلستان شد تختي نصب شد ابراهيم براحتي فرود آمد و بر تخت قرار گرفت اينکه آيات بزرگ الهي بود اما لِقَوم‌ٍ يُؤمِنُون‌َ که تصديق قرآن و فرمايشات نبي را ميکنند و اما کفار و مشرکين اينها را افسانه ميپندارند و قصه درويشي و سرگرم کردن افراد.