اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ إِن‌َّ فِيها لُوطاً قالُوا نَحن‌ُ أَعلَم‌ُ بِمَن فِيها لَنُنَجِّيَنَّه‌ُ وَ أَهلَه‌ُ إِلاَّ امرَأَتَه‌ُ کانَت مِن‌َ الغابِرِين‌َ (32)
ابراهيم فرمود محققا در اينکه شهرستان لوط هست ملائکه گفتند ما بهتر ميدانيم بکساني که در او هستند هر آينه نجات ميدهيم او را و اهل او را مگر زن او را که هست از بازماندگان در قريه و هلاک شدگان.
دارد در حديث که ابراهيم پرسيد اگر چهل نفر مؤمن در اينکه قريه باشند هلاک ميکنيد گفتند نه و تدريجا کم کرد تا يک نفر گفتند نه آن وقت گفت لوط ميانه آنها است و غرض ابراهيم از اينکه سؤال و جواب نه فقط نجات لوط بوده بلکه ميخواست عذاب از اينها برداشته شود و قوم هلاک نشوند، چنانچه ميفرمايد يُجادِلُنا فِي قَوم‌ِ لُوطٍ إِن‌َّ إِبراهِيم‌َ لَحَلِيم‌ٌ أَوّاه‌ٌ مُنِيب‌ٌ يا إِبراهِيم‌ُ أَعرِض عَن هذا إِنَّه‌ُ قَد جاءَ أَمرُ رَبِّک‌َ وَ إِنَّهُم آتِيهِم عَذاب‌ٌ غَيرُ مَردُودٍ (هود آيه 74 و 76) و نظر ابراهيم باين بود که خداوند بواسطه انبياء و اولياء و مؤمنين که در جماعت کفار و فساق و فجار هستند عذاب را از کليه بر ميدارد چنانچه در خبر است
«لولا شيوخ رکّع و اطفال رضّع و بهائم رتع لصب عليکم العذاب صبا».
سؤال: در آيه شريفه دارد وَ اتَّقُوا فِتنَةً لا تُصِيبَن‌َّ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا مِنکُم خَاصَّةً (انفال
جلد 14 - صفحه 318
آيه 25) و در السنه هم معروف است ميگويند آتش که آمد تر و خشک را با هم ميسوزاند.
جواب: اما آيه شريفه اشاره باين است که غير ظالمين هم مقصر و مستحق عذاب ميشوند از باب مداهنه و معاشرت با ظلمه و اعانت آنها و ترک امر بمعروف و نهي از منکر و نحو اينها و اما مثل معروف جوابش اينست که تا تر را خشک نکند نميسوزاند.
قال‌َ إِن‌َّ فِيها لُوطاً بلکه براي خاطر لوط عذاب از آنها برداشته شود.
قالُوا نَحن‌ُ أَعلَم‌ُ بِمَن فِيها چون اينکه حجاره‌اي که بر آنها باريد مسومه بود چنانچه ميفرمايد وَ أَمطَرنا عَلَيها حِجارَةً مِن سِجِّيل‌ٍ مَنضُودٍ مُسَوَّمَةً عِندَ رَبِّک‌َ وَ ما هِي‌َ مِن‌َ الظّالِمِين‌َ بِبَعِيدٍ (هود آيه 82) که هر حجاره نشان داشت و اسم صاحبش روي او نوشته شده حجاره زيد را بر سر عمر نميزدند فرد فرد آنها را ميشناختند.
سؤال: مسلما در ميان آنها اطفال بي‌تقصير بودند آنها براي چه هلاک شوند!
جواب: مثل آنها مثل غلاميست که خضر کشت و موسي اعتراض کرد و جواب شنيد چون خداوند ميدانست که اگر آنها بمانند بدتر و شديدتر از آباء و امهات خود ميشوند و اينکه لطفي بود از طرف حق که بعذاب قيامت مبتلا نشوند.
لَنُنَجِّيَنَّه‌ُ وَ أَهلَه‌ُ که اهلش فقط دختران لوط بودند.
إِلَّا امرَأَتَه‌ُ کانَت مِن‌َ الغابِرِين‌َ که چند زن از انبياء و اولياء اهل عذاب شدند امرأه نوح و لوط و امرءتين رسول اکرم و جعده و ام الفضل و چند زن از اشقياء اهل بهشت شدند مثل آسيه و اسماء بنت مزاحم.