اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِلي مَديَن‌َ أَخاهُم شُعَيباً فَقال‌َ يا قَوم‌ِ اعبُدُوا اللّه‌َ وَ ارجُوا اليَوم‌َ الآخِرَ وَ لا تَعثَوا فِي الأَرض‌ِ مُفسِدِين‌َ (36)
و فرستاديم بسوي اهل مدين برادر آنها شعيب را پس گفت اي قوم من بنده‌گي کنيد خداوند متعال را و طلب کنيد و اميدوار باشيد روز ديگري را و تباه کاري نکنيد در روي زمين در حالي که فساد ميکنيد.
وَ إِلي مَديَن‌َ أَخاهُم شُعَيباً عطف بما سبق است نوحا و ابراهيم و لوطا مدخول:
وَ لَقَد أَرسَلنا و الي مدين اهل مدين هستند که فعلا «تعبير بمدائن ميکنند و مدين اسم جد آنها بود و شهر خود را به اسم جد خود نام نهادند و حضرت شعيب هم از همين قبيله بود که گفتند «هو إبن ميکد إبن مشخره إبن مدين» بود و بر دو قبيله مبعوث شد اصحاب- مدين که بصيحه هلاک شدند و اصحاب ايکه که بعذاب يوم الظله هلاک شدند و شعيب
جلد 14 - صفحه 322
بسيار فصيح و بليغ و خوش بيان بود که او را خطيب الانبياء نام نهادند و عمر طولاني داشت که چندين مرتبه از گريه کور شد و خداوند او را بينا فرمود تا زمان موسي را درک کرد.
فَقال‌َ يا قَوم‌ِ قومي بوده کسره بجاي ياء است.
اعبُدُوا اللّه‌َ که معلوم ميشود آنها مشرک بودند که اولين دعوت انبياء دعوت بتوحيد است.
وَ ارجُوا اليَوم‌َ الآخِرَ تمام هم‌ّ خود را مصروف دنيا نکنيد متوجه بعالم ديگري باشيد که گفتند «من رجي شيئا طلبه و من خاف عن شي‌ء هرب منه» اثر رجا طلب است و اثر خوف هرب است.
وَ لا تَعثَوا فِي الأَرض‌ِ عثي را بمعني فساد تفسير کردند لکن فساد مورث عثي ميشود و عثي تباه کاريست که عمر عزيز خود را تلف کنيد و از بين ببريد.
مُفسِدِين‌َ بفساد در روي زمين و فساد آنها را در سوره اعراف بيان ميفرمايد، غير از شرک و تکذيب انبياء ميفرمايد فَأَوفُوا الکَيل‌َ وَ المِيزان‌َ وَ لا تَبخَسُوا النّاس‌َ أَشياءَهُم وَ لا تُفسِدُوا فِي الأَرض‌ِ بَعدَ إِصلاحِها ذلِکُم خَيرٌ لَکُم إِن کُنتُم مُؤمِنِين‌َ وَ لا تَقعُدُوا بِکُل‌ِّ صِراطٍ تُوعِدُون‌َ وَ تَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ مَن آمَن‌َ بِه‌ِ وَ تَبغُونَها عِوَجاً (آيه 85 و 86).