تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (183)
بعد از آن حکم وجوب روزه را بيان فرمايد:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا: اى کسانى که ايمان آورده‌ايد به خدا و رسول و معتقدات حقه ايمانيه. در منهج از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که چون نداى الهى بندگان را موجب لذت ايشان است، لذا آن را توطئه
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 333
اوامر و نواهى فرموده تا تعب مشقت تکليف را زايل کند. «1» کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ: واجب شد بر شما روزه داشتن، کَما کُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ: چنانچه واجب شده بود بر آنانکه پيش از شما بودند همه امت انبياء از حضرت آدم عليه السّلام تا حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.
چون منع نفس از مفطرات موجب شکستن قوه نفس امّاره و هدم بناى قوه شهوانيه است که مستلزم باشد انبعاث قوه مطمئنه را بر طاعت الهى، لذا فرمايد: روزه را بر شما واجب نموديم، لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ: براى اينکه بپرهيزيد از معاصى که: روزه هادم شهوت است که مبدء معاصى است.
در کتاب علل الشرايع- صدوق رحمه اللّه روايت نموده در مسائلى که يهودى از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سؤال کند، گفت: خبر ده مرا براى چه خدا واجب فرمود روزه را بر امت تو سى روز و بر امتهاى ديگر بيشتر؟ فرمود: چون آدم از شجره تناول نمود باقى ماند در شکم او سى روز، پس واجب فرمود بر ذرّيه او سى روز گرسنگى و تشنگى را، و آنچه مى‌خورند تفضل است از خداوند عز و جل. و همچنين بر آدم عليه السّلام سى روز بود، پس واجب فرمود آن را بر امت من، و آيه شريفه را تلاوت فرمود کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ (الخ). يهودى گفت: راست گفتى، چيست جزاى کسى که سى روز را روزه دارد؟ فرمود: نيست هيچ مؤمنى روزه دارد ماه مضان را براى رضا خدا مگر آنکه واجب فرمايد بر او هفت صفت را: 1- آب شدن حرام از بدنش. 2- نزديکى به رحمت الهى. 3- کفاره ترک اولى پدرش آدم. 4- آسان شدن سکرات مرگ. 5- امان از گرسنگى و تشنگى قيامت. 6- دخول بهشت و برائت از آتش. 7- اطعام از ثمرات بهشتى. يهودى گفت: راست گفتى. «2»
«1» منهج الصادقين، جلد اوّل، صفحه 386.
«2» تفسير برهان، جلد اوّل، صفحه 180، حديث اوّل (ذيل آيه)
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 334