اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
خَلَق‌َ اللّه‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌َ بِالحَق‌ِّ إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً لِلمُؤمِنِين‌َ (44)
خلق فرمود خداوند آسمانها و زمين را بحق درست و بجا بدرستي که در اينکه خلقت هر آينه آيت است از براي مؤمنين.
افعال الهي چه تکوينيات باشد مثل خلق و رزق و احياء و اماته و صحت و مرض و غنا و فقر و عزت و ذلت تا مصلحت در ايجادش نباشد ايجاد نميکند غاية الامر مصلحت تارة در مأمور به است و تارة در نفس امر است چنانچه مفسده هم تارة در منهي عنه است و تارة در نفس نهي مثل اوامر و نواهي امتحانيه و اينکه مصلحت هم عائد بخود او نيست چون غني بالذات است نه در ايجاد نفعي باو عائد ميشود و نه در ترک خسارتي و نکسي بر او متوجه ميشود
جلد 14 - صفحه 330
بلکه مجرد ايصال منافع و دفع مضار از بندگان است.
من نکردم خلق تا سودي کنم || بلکه تا بر بندگان جودي کنم
و حکم و مصالح اشياء را هم خود ميداند احدي پي بجميع آنها نميبرد و بنده بايد آنچه درک، کرد اثر آن را بار کند ولي ترتيب اثر از نتايج ايمان است لذا ميفرمايد:
خَلَق‌َ اللّه‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌َ بِالحَق‌ِّ حق بمعني ثابت و محقق است مرتب و منظم هيچگونه مفسده و ضرري در آن نيست.
إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً لِلمُؤمِنِين‌َ کساني که ايمان ندارند از کفار و مشرکين اصلا منکر قرآن و منکر رسول هستند، اينکه امثال را دروغ و افتراء ميدانند چه رسد به اينکه پند بگيرند و غير مؤمنين از فرق مسلمين حمل بر اينکه ميکنند که ما پند گرفته‌ايم و حق را درک کرده‌ايم و طريقه ما طريقه حقه است فقط استفاده از اينکه امثال و ساير فرمايشات قرآن خاص مؤمنين است.