اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَستَعجِلُونَک‌َ بِالعَذاب‌ِ وَ لَو لا أَجَل‌ٌ مُسَمًّي لَجاءَهُم‌ُ العَذاب‌ُ وَ لَيَأتِيَنَّهُم بَغتَةً وَ هُم لا يَشعُرُون‌َ (53)
و استعجال و طلب تعجيل عذاب ميکنند تو را و اگر نبود اجلي که بر آنها معين شده هر آينه مي‌آمد آنها را البته عذاب به ناگاهي و حال آنها نميفهمند و شعور ندارند و درک نميکنند.
وَ يَستَعجِلُونَک‌َ بِالعَذاب‌ِ از باب سخريه و استهزاء ميگويند پس اينکه عذابي که بما وعده ميدادي کو! اگر راست مي‌گويي پس چرا عذاب بر ما نازل نميشود و اينکه کلاميست که کفار بتمام انبياء گفتند و مکرر گفته‌ايم که شرک و کفر و بسياري از معاصي اقتضاء نزول بلا دارد لکن سر در تأخيرش بواسطه حکم و مصالحيست که خداوند ميداند من جمله اينکه بسا در نسل آنها مؤمني پيدا ميشود براي او خداوند عذاب نازل نميکند و بسا ميداند که اينها بعدا متنبه ميشوند و ايمان ميآورند يا موفق بتوبه ميشوند و دست از معاصي برميدارند و بسا تأخير براي ازدياد آنها در طغيان است و عقوبت آنها شديدتر شود و يا حکمتهاي ديگر چنانچه ميفرمايد وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ (آل عمران آيه 178) بعلاوه از براي هر فردي اجلي معين شده که ساعتي تقديم و تأخير ندارد لِکُل‌ِّ أُمَّةٍ أَجَل‌ٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُم لا يَستَأخِرُون‌َ ساعَةً وَ لا يَستَقدِمُون‌َ (اعراف آيه 34) لذا ميفرمايد:
وَ لَو لا أَجَل‌ٌ مُسَمًّي لَجاءَهُم‌ُ العَذاب‌ُ ولي بموقع خود خواهند چشيد.
وَ لَيَأتِيَنَّهُم بَغتَةً اينکه رسيد يا در خواب بودند يا مشغول لهو و لعب يک نفس بالا آمد
جلد 14 - صفحه 340
برنگشت فرود آمد بالا نيامد نفسها شماره دارد روزيها اندازه دارد عمرها مدت دارد «ناگهان بانگي بر آمد خواجه مرد».
وَ هُم لا يَشعُرُون‌َ
«النّاس نيام فاذا ماتوا انتبهوا»
که ديگر نتيجه ندارد.