تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَکَّلُونَ (59)
بعد از آن در وصف عاملان بيان فرمايد:
الَّذِينَ صَبَرُوا: کسانى که شکيبائى ورزيدند بر آزار مشرکان و هجرت از اوطان و غير آن از نوائب و مصائب زمان و متاعب دوران و تحمل مشاقّ تکاليف بر عبادت رحمان و از صبر بر ترک عصيان، وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَکَّلُونَ: و بر پروردگار خود توکل کنند و کار خود را به او واگذار نمايند.
تنبيه: آيه شريفه دو رکن اعظم ايمان و سرمايه وصول بهشت جاودان را بيان فرمايد: يکى صبر که عبارت است از اقسام و مراتب سه گانه صبر را: صبر در مصيبت، صبر در طاعت، و صبر از معصيت؛ و ديگرى توکل که واگذارى کليه امورات است از تمام جهات به خداوند متعال که در هيچ امرى از خود هيچگونه رأى و استقلالى نداشته باشد، و هر چه در باره او مقدر فرمايد راضى و خرسند بوده باشد. و تمام صفات حميده و ملکات شايسته را اين دو وصف، حاوى و
«1» مجمع البيان، ج 4، ص 291.
جلد 10 - صفحه 257
جامع خواهد بود که شخص بصير به تأمل آن را دريابد.