اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَرَوا أَنّا جَعَلنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النّاسُ مِن حَولِهِم أَ فَبِالباطِلِ يُؤمِنُونَ وَ بِنِعمَةِ اللّهِ يَکفُرُونَ (67)
آيا نميبيند بدرستي که ما قرار داديم حرم مکه را حرم امن که اهل مکه در کمال امنيت از قتل و غارت مصون و محفوظ هستند و در خارج حرم چه اندازه مردم بهم ريخته يکديگر را ميکشند و اموال يکديگر را بيغما ميبرند آيا پس از اينکه بباطل عبادت اصنام ايمان ميآورند و بنعمت الهي کفران ميکنند.
أَ وَ لَم يَرَوا يعني مشاهده نميکنند و نميدانند!
أَنّا جَعَلنا حَرَماً آمِناً که از زمان آدم که بناي کعبه ابتداء بدست او شد و بدست ابراهيم تمام شد اينکه موضع را خداوند حرم خود قرار داد بدليل قول ابراهيم که عرض کرد در پيشگاه ربوبي رَبَّنا إِنِّي أَسکَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيرِ ذِي زَرعٍ عِندَ بَيتِکَ المُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجعَل أَفئِدَةً مِنَ النّاسِ تَهوِي إِلَيهِم وَ ارزُقهُم مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُم يَشکُرُونَ (ابراهيم آيه 37) و نيز ميفرمايد وَ إِذ قالَ إِبراهِيمُ رَبِّ اجعَل هذا بَلَداً آمِناً وَ ارزُق أَهلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ- الايه.
جلد 14 - صفحه 354
(بقره آيه 126) و نيز ميفرمايد وَ إِذ جَعَلنَا البَيتَ مَثابَةً لِلنّاسِ وَ أَمناً (بقره آيه 125) و ميفرمايد.
وَ لا تُقاتِلُوهُم عِندَ المَسجِدِ الحَرامِ حَتّي يُقاتِلُوکُم فِيهِ (بقره آيه 191) و غير اينها از آيات.
وَ يُتَخَطَّفُ النّاسُ مِن حَولِهِم خطفه ربودن است يعني ناس در خارج حرم که اطراف شما هستند که در داخل حرم هستيد بهم ريخته خون يکديگر را ميريزند و مال يکديگر را به غارت ميبرند و شما در مهد امان هستيد.
أَ فَبِالباطِلِ يُؤمِنُونَ باز هم بشرک و عبادت اصنام و اعمال زشت خود ميپردازند.
بِنِعمَةِ اللّهِ يَکفُرُونَ کفران نعمت قدر داني نکردن و رو بخدا نرفتن است.