تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ «4» فِي بِضْعِ سِنِينَ‌: در اندک سال که ميانه سه و نه باشد. تنبيه: در اين آيات شريفه برهانى است بر آنکه قرآن معجزه و از جانب خدا نازل شده، زيرا در اين آيات اخبار است به آنچه بعد واقع شود و کسى به غير از علّام الغيوب عالم نبود؛ و خبر با مخبر مطابق شد که پس از مدت چند سالى روميان بر فارسيان غلبه نمودند. در کافى- از حضرت باقر عليه السّلام سؤال نمودند از اين آيه، فرمود: براى آن تأويلى است که نمى‌داند او را مگر خدا و راسخون در علم، بدرستى که چون حضرت، هجرت به مدينه و اسلام ظهور پيدا کرد، حضرت کتابتى به پادشاه روم و رسولى فرستاد براى دعوت او به اسلام و کتابتى براى پادشاه فارس با رسولى براى دعوت او به اسلام. پادشاه روم تعظيم نمود کتابت و رسول پيغمبر را، و لکن پادشاه فارس تحقير نمود کتابت و رسول حضرت را. و در آن زمان هم ميان اين دو پادشاه مقاتله بود، مسلمانان هم ميل داشتند غلبه روم را بر فارس، پس چون غلبه با فارس شد مسلمانان غمناک شدند آيه شريفه نازل شد: «الم غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ» «1». لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ‌: مر خداى را است حکم و فرمان پيش از غلبه فارس بر روم، وَ مِنْ بَعْدُ: و بعد از غالب شدن روم بر فارس، يعنى در همه وقت قضاى الهى نافذ است و همه کارها در تحت اختيار او است، پس غالبيت و مغلوبيت هر يک از ايشان در اول و آخر به امر و قضاى مبرم سبحانى است‌ «وَ تِلْکَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ» «2». در کشف الاسرار گفته که مراد به «قبل» ازل و مراد به «بعد» ابد «1» کافى (روضه) ج 8، ص 269. (چ حيدرى تهران) «2» سوره آل عمران، آيه 140. جلد 10 - صفحه 270 باشد، يعنى امر ازلى و ابدى خاصه او است که خداوند ازل و ابد است. «1» وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ‌: و آن روز که روميان بر فارسيان غلبه کنند شاد شوند مؤمنان.