در آغاز اسلام، در شب و روز ماه رمضان، آميزش با همسر ممنوع بود و همچنين در ساعت معيّنى از شب مى‌توانستند افطار کنند و اگر روزه‌دار خوابش مى‌گرفت بعد از بيدارى حقّ غذا خوردن نداشت. برخى مسلمانان عليرغم ممنوع بودن آميزش جنسى اين کار را انجام مى‌دادند، ولى برخى ديگر با وجود زحمت و سختى، از خوردن در شب بعد از بيدارى خوددارى مى‌کردند. يکى از ياران پيامبر به نام مطعم‌بن جبير هنگام افطار به علّت دير
جلد 1 - صفحه 292
حاضر شدن غذا خوابش برد، وقتى بيدار شد گفت: من ديگر حقّ غذا خوردن ندارم و فردا را بدون غذا روزه گرفت و براى کندن خندق اطراف مدينه حاضر شد. در بين کار به علّت شدّت ضعف از حال رفت و بيهوش شد. پيامبر صلى الله عليه و آله بسيار متأثّر شد و اين آيه نازل گرديد که غذا خوردن تا طلوع فجر آزاد است و آميزش با همسران در شب‌هاى ماه رمضان مانع ندارد.
خداوند متعال مى‌داند که شما به خويشتن خيانت مى‌کرديد و قدرت صبر و خوددارى نداشته و نداريد، به همين دليل تکليف را بر شما آسان و گذشته‌ى شما را عفو نمود.
اعتکاف، به معناى بريدن از دنيا و پناهنده شدن به خداست. پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله با گرفتارى‌ها و مشکلاتى که داشتند، گاهى در مسجد براى چند روز معتکف مى‌شدند و بدين وسيله روح خود را صفا و آرامش بيشتر مى‌دادند. از آنجا که در غير حال اعتکاف نيز آميزش در مسجد ممنوع است. به نظر مى‌رسد مراد از کلمه «عاکفون» همان سکونت در مسجد باشد، نه اعتکاف به معناى عبادت مخصوص.
در تشبيه همسر به لباس، نکات و لطايف بسيارى نهفته است:
* لباس بايد در طرح و رنگ و جنس مناسب انسان باشد، همسر نيز بايد کفو انسان و متناسب با فکر و فرهنگ و شخصيّت انسان باشد.
* لباس مايه‌ى زينت و آرامش است، همسر وفرزند نيز مايه‌ى زينت و آرامش خانواده‌اند.
* لباس عيوب انسان را مى‌پوشاند، هريک از زن و مرد نيز بايد عيوب و نارسايى‌هاى يکديگر را بپوشانند.
* لباس انسان را از سرما و گرما حفظ مى‌کند، وجود همسر نيز کانون خانواده را گرم و زندگى را از سردى مى‌رهاند.
* دورى از لباس، مايه‌ى رسوايى است، دورى از ازدواج و همسر نيز گاهى سبب انحراف و رسوايى انسان مى‌گردد.
* در هواى سرد لباس ضخيم و در هواى گرم لباس نازک استفاده مى‌شود، هر يک از دو همسر نيز بايد اخلاق و رفتار خود را متناسب با نياز روحى طرف مقابل تنظيم کند؛ اگر مرد عصبانى است، زن با لطافت با او برخورد کند و اگر زن خسته است، مرد با او مدارا کند.
جلد 1 - صفحه 293
* انسان بايد لباس خود را از آلودگى حفظ کند، هر يک از دو همسر نيز بايد ديگرى را از آلوده شدن به گناه حفظ نمايد.