تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ «21»
2- وَ مِنْ آياتِهِ: و از جمله علامات دالّه بر قدرت باهره او، أَنْ خَلَقَ لَکُمْ:
اين است که آفريد براى شما، مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً: از نفسهاى شما، يعنى از جنس شما و از شکل شما زنان، لِتَسْکُنُوا إِلَيْها: تا آرام گيريد و ميل کنيد به ايشان به حسب جنسيت، زيرا جنسيت سبب تضامّ «1» و ملايمت و أنسيت است، و عدم جنسيت واسطه تضاد و مخالفت و منافرت باشد. نزد قتاده مراد حوا است که از ضلع آدم عليه السّلام خلق شده، و خلق نساء بعد از آن از اصلاب و نطف رجال. وَ جَعَلَ بَيْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً: و قرار داد ميان شما و ازواج شما و ميان افراد جنس شما بعد از آنکه سابقه معرفت نبود ميان شما دوستى و مهربانى، يا بواسطه ازدواج تا موجب انتظام امر معاش باشد، زيرا تعيّش انسان موقوف است بر تعارف و مودّت و رحمت.
در منهج- مروى است که شخصى خدمت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله آمد عرض کرد: يا رسول اللّه مرا از کارى تعجب مى‌آيد و آن اينست که مردى و زنى هرگز يکديگر را نديده باشند، چون ميان ايشان مناکحه واقع شود و يک روز با هم صحبت کنند، بحيثيتى مودت ميان آنها پيدا شود که از آن عظيمتر نباشد؟ حضرت فرمود: اين از جانب حق تعالى است حيث قال: «وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً» «2» إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ: بدرستى که در آفريدن ازواج مشاکل و مشابه مردان در بشريت هر آينه نشانه‌هاى قدرت الهى است، لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ: مر گروهى را
«1» تضامّ، از ماده «ضمّ» يعنى اجتماع.
«2» منهج الصادقين (چ سوم اسلاميه 1346 ش) ج 7 ص 196.
جلد 10 - صفحه 283
که تفکر کنند و به تأمل دريابند آثار قدرت باهره الهيه را در خلقت ازواج براى انسانى: 1- قرار دادن زوج از جنس انسانى. 2- سکونت و آرامش که نتيجه جنسيت است. 3- ايجاد مودت و دوستى ما بين دو نفر اجنبى به سبب زوجيت. 4- احداث رحمتى ما بين آن دو که نسبت به هم منظور دارند، چه بسا ما بين دو رحم و خويش چنين تراحمى موجود نباشد.