تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مِنْ آياتِهِ يُرِيکُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ ماءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ «24»
8- وَ مِنْ آياتِهِ يُرِيکُمُ الْبَرْقَ: و از نشانه‌هاى حکمت خداست اينکه مى‌نمايد به شما برق را، خَوْفاً وَ طَمَعاً: در حالتى که بترسند مسافران از رسيدن صاعقه و طمع کنند مقيمان به رسيدن باران. يا جهت ترسيدن مطلق آدميان به رسيدن صواعق به ايشان به جهت خوف نيامدن باران و اميد باريدن.
9- وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ ماءً: و فرو مى‌فرستد از جانب آسمان يا از ابر آب باران را، فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ: پس زنده مى‌گرداند به آن زمين را تا از آن گياه تر و تازه مى‌رويد، بَعْدَ مَوْتِها: بعد از مردن و افسردگى آن که ايام زمستان باشد.
إِنَّ فِي ذلِکَ: بدرستى که در برق و باران، لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ: هر آينه علاماتى است بر قدرت الهى براى گروهى که تعقل کنند در استنباط اسباب حادثات و کيفيت تکوّن آن، تا بر ايشان ظاهر گردد کمال قدرت الهى در ايجاد
«1» بحار الانوار، ج 7، ص 47 باب اثبات الحشر روايت 31.
جلد 10 - صفحه 287
هر حادثه.
حضرت صادق عليه السّلام به مفضل فرمايد: تأمل کن در کيفيت نزول باران به زمين، و تدبير حکيم عليم. مقدر فرموده که از بلندى بريزد تا جميع پست و بلند زمين را سيراب گرداند، زيرا اگر از جهت ديگر مى‌آمد هر آينه کوهها و تلها و مواضع رفيعه را احاطه نمى‌کرد و زراعات کم مى‌شد؛ و مقدر ساخته که قطره قطره بيايد تا به قعر زمين فرو رود و باطن و اعماق آن را سيراب گرداند و زراعات را رويانيده زمين را آبادان سازد. و نيز بدنها را نرم و ملايم نمايد و هوا را از کدورت جلا مى‌بخشد و وبا و طاعون و امراضى که از فساد هوا بهم رسد زايل گرداند، و آفت يرقان که در زراعات و درختان بهم رسد برطرف نمايد «1». و تفکر کن در اصناف درختان سالى يکمرتبه مى‌ميرد پس در فصل بهار زنده مى‌شود، و انواع فواکه را هر کدام به وقتش حاضر سازد در صحن باغ شاخه‌هاى گلها طبقهاى رياحين و نسرين و ياسمين بدست برداشته تقديم دارند. اگر عقل دارى چرا منعم را نشناسى، و اگر هشيارى چرا اصناف اين الطاف را نمى‌فهمى که اين همه اطعمه و ميوه‌جات و رياحين و گلها و نعم فراوان در باغ و بستان و کوه و هامان مهيا نموده، و عجب از کسانى که به عوض شکران، کفران، و به ازاء حق شناسى و سپاسدارى، حق ناشناسى و ناسپاسى نمايند «2».