1- انسان، شخصيّتى تأثيرپذير و انفعالى دارد. فَرِحُوا ... يَقْنَطُونَ
2- رحمت از خداست و ناگوارىها از عملکرد خود ما. «أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً- سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ»
3- انسانِ دور از خدا، پوک و کم ظرفيّت است؛ با اندکى نعمت، مست مىشود و با کمى تلخى و غم، به بن بست مىرسد. «1» رَحْمَةً فَرِحُوا- سَيِّئَةٌ ... يَقْنَطُونَ در صورتى که خداوند از مردم تحمّل و ظرفيّتى را مىخواهد که از دست رفتن نعمتها آنان را نگران و به دست آوردن نعمتها آنان را سرعت نکند.
«1». تنوين در کلمات «رحمة و سيّئة»، بر قلّت و کمى دلالت مىکند.
جلد 7 - صفحه 202
«لِکَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکُمْ» «1»
4- برخوردارى از رحمت، قطعى است، ولى مبتلا شدن به ناگوارى قطعى نيست.
إِذا ... إِنْ ... (براى برخوردارى از رحمت، کلمهى «اذا» بکاررفته که به معناى انجام قطعى است، ولى براى گرفتار شدن، کلمهى «ان» بکار رفته که به معناى غير قطعى بودن است.)