تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (37)
بعد از آن شواهد قدرت و توحيد را بيان فرمايد:
أَ وَ لَمْ يَرَوْا: آيا نديدهاند و ندانستهاند، أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ: بدرستى که خداى تعالى فراخ مىگرداند و وسعت مىدهد روزى را، لِمَنْ يَشاءُ: براى هر که مىخواهد به حکمت و مصلحت، وَ يَقْدِرُ: و تنگ مىسازد نسبت به هر که مىخواهد و حکمت و مصلحت مقتضى باشد. إِنَّ فِي ذلِکَ: بدرستى که در اين قبض و بسط و فراخى و تنگى و زيادى و کمى، لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ: هر آينه دلايل عبرت است براى گروهى که ايمان آرند و تصديق کنند حکم الهى را در قبض و بسط، و شکر کنند در سرّاء و صبر نمايند در ضرّاء، چه بناى کار مؤمن و اساس امر ايمان بر اين دو صفت است تا استدلال کنند به آن بر کمال قدرت و حکمت الهى.
تبصره: يکى از اصول معتقدات ايمانى آنست که ذات احديت خداوند
جلد 10 - صفحه 301
متعال، حکيم على الاطلاق است، يعنى افعال صادره سبحانى بر وفق حکمت و مصلحت مىباشد؛ بنابراين قبض و بسط روزى نسبت به تمام ذى روح، مطابق است با مصلحت واقعيه نفس الامريه؛ بنابراين شخص مؤمن مقام تسليم و رضا را داراست نسبت به آنچه خداى تعالى در باره او مقدر ساخته، و البته به او خواهد رسيد.
در مواعظ لقمان حکيم به فرزند خود فرمايد: ملازم باش با قناعت و رضا به آنچه خدا قسمت تو ساخته. بدرستى که دزد هرگاه دزدى کند، خدا حبس فرمايد روزى او را، و باشد بر او گناه آن دزدى، و اگر صبر مىکرد هر آينه نائل مىشد آن را و مىآمد او را روزى از وجهى که مقرر و مقدر شده است براى او در نزد خداوند سبحان «1».