تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا بِها وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ إِذا هُمْ يَقْنَطُونَ (36)
بعد از آن بيان حال ديگر انسان را فرمايد در سرکشى نزد نعمت و نااميدى نزد شدت:
وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً: و هرگاه بچشانيم انسان را نعمتى از صحت و وسعت و راحت و امنيت و مانند آن، فَرِحُوا بِها: بسيار شادمان و خوشحال شوند به آن. وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ: و اگر برسد ايشان را زحمتى و شدتى از مرض و قحط و خوف و امثال آن که موجب بدى ايشان است، بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ: به سبب
جلد 10 - صفحه 300
آنچه از پيش فرستاده است دستهاى ايشان، يعنى چون بلا به ايشان رسد به جهت شآمت کردارهائى است که کرده‌اند، إِذا هُمْ يَقْنَطُونَ: آنگاه ايشان نوميد مى‌شوند از رحمت، و جزع و فزع و بى‌صبرى کنند و اميدوار نمى‌شوند به آنکه حق تعالى رفع آن نمايند، يعنى نه شکر کنند و نه صبر مى‌نمايند بر محنت و اميدوارى از حضرت عزت بر دفع بليت.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است به آنکه بلا و سختى و شدت و تنگى که از تبعات و آثار معاصى و مکتسبات شخص بر انسان وارد گردد، هر آينه بايد صبر و تحمل را پيش گيرد تا کفاره گناهان و موجبات غفران فراهم و اميدوارى به رحمت حضرت سبحان حاصل آيد، نه آنکه بى‌صبرى نموده و در نتيجه نااميدى طارى شود.