اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَوم‌َ تَقُوم‌ُ السّاعَةُ يُقسِم‌ُ المُجرِمُون‌َ ما لَبِثُوا غَيرَ ساعَةٍ کَذلِک‌َ کانُوا يُؤفَکُون‌َ (55)
و روزي که برپا ميشود ساعت، قسم ميخورند گنه‌کاران که ما درنگ نکرديم غير از يک ساعت و يک قطعه از زمان و همين نحو بودند که دروغ ميگفتند و دروغ مي‌بستند.
نظر به اينکه انسان امور گذشته را در نظرش بسيار قليل مي‌يابد چنانچه حضرت نوح دو هزار و پانصد سال را به ملک الموت ميفرمايد بقدر آنست که از آفتاب بسايه بيايم. حضرت عزير پس از صد سال مردن و زنده شدن خطاب شد کَم لَبِثت‌َ قال‌َ لَبِثت‌ُ يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ قال‌َ بَل لَبِثت‌َ مِائَةَ عام‌ٍ (سوره بقره آيه 259) اصحاب کهف پس از سيصد سال قال‌َ قائِل‌ٌ مِنهُم کَم لَبِثتُم قالُوا لَبِثنا يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ (سوره کهف آيه 19). پير مرد صد ساله به هم قطاران خود ميگويد کأنه ديروز بود که با هم بازي ميکرديم. اما امور آينده در نظر دور ميآيد ميگويد کو تا قيامت ولي خداوند ميفرمايد وَ ما يُدرِيک‌َ لَعَل‌َّ السّاعَةَ قَرِيب‌ٌ (سوره شوري آيه 17) و در حديث است هر چه آينده است نزديک است.
وَ يَوم‌َ تَقُوم‌ُ السّاعَةُ قيامت بر پا ميشود.
جلد 14 - صفحه 407
يُقسِم‌ُ المُجرِمُون‌َ مجرم شامل مشرک و کافر و معاند و فاسق و فاجر و ظالم ميشود. جرم آنها براي شرک و کفر و فسق و فجور و عناد و ظلم، آنها قسم ميخورند و قسم ياد ميکنند.
ما لَبِثُوا غَيرَ ساعَةٍ چنانچه نظير آن ميفرمايد يَسئَلُونَک‌َ عَن‌ِ السّاعَةِ أَيّان‌َ مُرساها- الي قوله تعالي- کَأَنَّهُم يَوم‌َ يَرَونَها لَم يَلبَثُوا إِلّا عَشِيَّةً أَو ضُحاها (سوره نازعات آيه 42 الي 46).
کَذلِک‌َ کانُوا در دنيا که بودند.
يُؤفَکُون‌َ افک دروغ است که نسبت بغير دهد چيزي را که بر خلاف واقع باشد مثل افک عايشه نسبت بماريه در مورد ابراهيم فرزند رسول اللّه صلي اللّه عليه و اله که خداوند در سوره نور آيه 11 الي 19 بيان ميفرمايد إِن‌َّ الَّذِين‌َ جاؤُ بِالإِفک‌ِ- الي قوله تعالي- لَهُم عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ شرحش گذشت. اينکه کفار و مشرکين و معاندين نسبتهاي زشت بانبياء دادند که انسان شرم ميکند از نقلش.