نکته‌های تفسیر نور

کوتاه و بلند شدن شب و روز، آن هم به تدريج، در پرورش موجوداتى که به تاريکى يا روشنايى بيشترى نياز دارند، نقش مهمّى دارد. در اين آيه از کوتاه و بلند شدن شب و روز و تسخير خورشيد و ماه به وسيله‌ى خداوند، سخن گفته شده، سپس به حرکت هر يک، براى مدّتى معيّن اشاره شده و آنگاه در آخر آيه آمده است: خداوند به آنچه شما انسان‌ها انجام مى‌دهيد آگاه است، يعنى هدف همه‌ى هستى و تحوّلات گوناگون در نظام آفرينش، عمل انسان‌هاست، پس بايد کارى کنيم که رضاى خدا در آن باشد. ابر و باد و مه و خورشيد و فلک در کارند تا تو نانى به کف آرى و به غفلت نخورى‌ همه از بهر تو سرگشته و فرمان بردار شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبرى‌ بيشتر خطاب‌هاى قرآن به پيامبر صلى الله عليه و آله، تنها به شخص آن حضرت نيست، بلکه عموم مردم را شامل مى‌شود. مثلًا به پيامبر مى‌فرمايد: «اگر هريک از پدر يا مادر يا هر دوى آنان نزد تو به پيرى رسند، به آنان اف نگو واز آنها اظهار دلتنگى مکن» «1»، در حالى که مى‌دانيم پيامبر، پدر و مادر خود را در کودکى از دست داده و آنان زنده نبودند تا نزد حضرت به پيرى برسند. در اين آيه نيز گرچه خطاب‌ «أَ لَمْ تَرَ» به پيامبر اسلام است، ولى آخر آيه که مى‌فرمايد: «أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ» نشان مى‌دهد که آيه عموم مردم را شامل مى‌شود.