تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ کَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلاَّ کُلُّ خَتَّارٍ کَفُورٍ (32)
بعد از آن از حال سکينه سفينه اخبار فرمايد:
وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ کَالظُّلَلِ: و زمانى که فرو گيرد و بپوشد اهل کشتى را هيجان و موج دريا که در بزرگى مانند سايبانها هستند، يا مثل کوهها يا ابرها که داراى سايه‌اند، دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ: بخوانند خداى را در حالتى که اخلاص آورندگانند، لَهُ الدِّينَ: براى خدا دين خود را و به خلوص نيت او را بخوانند بدون
«1» تفسير صافى (يک جلدى چاپ سنگى)، ص 422 و نيز بحار الانوار، ج 77، ص 154 روايت 99.
جلد 10 - صفحه 365
شوب شرک، زيرا ترس از شدائد، آفت هوى و تقليد را که منازع فطرت است زايل گردانيده و ايشان را به مقام فطرت اصلى باز برده. اين حالت معرضين از حق است که در موقع شدت و اضطرار متوجه به حق شوند.
فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ: پس آن هنگام که برهاند ايشان را و برساند به سلامت بسوى خشکى، فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ: پس بعضى از ايشان استقامت دارند بر طريق عدل که آن توحيد است، يا مستقيم در وفاى به عهد، و برخى ديگر بر اصرار خود بازگردند. مراد آنکه مؤمنان ثابت باشند بر دعا و نياز، و کافران و مشرکان جاحد و مصرند در انکار خود. وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا: و انکار نکنند نشانه‌هاى قدرت ما را، إِلَّا کُلُّ خَتَّارٍ کَفُورٍ: مگر هر غدر کننده عهد که شکننده فطرت اسلام است، يا ناقض عهدى که در دريا با خداى خود نموده ناسپاس مر نعمت پروردگار خود را.
نزد بعضى سبب اسلام عکرمة بن ابى جهل را گفته، روز فتح مکه به سفر دريا رفته بود. در اثناى دريا طوفان هويدا شد، نزديک غرق شدن کشتى رسيد، دست به دعا برداشت و از روى اخلاص خدا را بخواند و گفت: بار خدايا اگر مرا از اين غرقاب نجات دهى اسلام آرم. چون نجات يافت خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله آمده اسلام اختيار کرد.