تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ «5»
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ: تدبير و تقدير امور فرمايد به تمامه بر حسب اراده خود نسبت به آنچه ما بين آسمان و زمين است، و نازل فرمايد آن را با ملک بسوى زمين، ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ: پس عروج کند ملک به مکانى که امر
«1» بحار الانوار، ج 57، ص 59- 58، روايت 30 بنقل از روضه کافى، ص 145 روايت 117.
جلد 10 - صفحه 376
نموده که صعود نمايد بسوى آن، فِي يَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ: در مقدار زمانى که اگر سير کند غير ملک، أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ: هزار سال باشد از آنچه شماره مىکنيد، زيرا از آسمان تا زمين پانصد سال، و آمدن و برگشتن جمعا هزار سال شود. يا تدبير نمايد امر دنيا را، پس نازل فرمايد قضا و تدبيرات را از آسمان بسوى زمين مدت ايام دنيا، پس برمىگردد و عود کند تدبيرات بسوى او بعد از انقضاء دنيا و فناى آن، تا منقطع شود امر امراء و حکم حکام و منفرد گردد ذات يگانه سبحانى در روزى که مقدار آن هزار سال باشد و آن روز قيامت است، پس مدت مذکوره قيامت باشد، و تفسير على بن ابراهيم قمى، مؤيد اين قول است که تدبير فرمايد امور آسمان و زمين را و امر و نهى که فرمايد و اعمال بندگان تمام اينها ظاهر شود روز قيامت که مقدار آن روز هزار سال است از سالهاى دنيا «1».
طبرسى فرمايد: و اما آيه «فِي يَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ» خداوند اراده فرمايد نسبت به کافر و قرار دهد آن روز را پنجاه هزار سال، زيرا مقامات قيامت مختلف است. «2». يا به اعتبار آنکه قيامت پنجاه موقف و هر موقفش هزار سال و مجموع پنجاه هزار سال شود.