تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَکْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ «21»
وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى: و هر آينه البته البته بچشانيم اهل مکه را از عذاب نزديکتر و خردتر در دنيا که کشتن و اسيرى و قحط است در مدت هفت سال که به آن ممتحن بودند و يکديگر را مى‌خوردند بلکه سگ و مردار را خوردند، دُونَ الْعَذابِ الْأَکْبَرِ: سواى عذاب بزرگتر که خلود در آتش جهنم است، لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ: شايد ايشان يعنى جمعى که باقى مانند از ايشان بازگردند به راه حق و از کفر توبه کنند تا از عذاب اکبر نجات يابند.
تنبيه: در بيان اين آيه شريفه مفسرين را اقوالى است:
1- شيبانى در کشف البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده که «عذاب ادنى» قحط و تنگى، و «عذاب اکبر» خروج حضرت قائم مهدى عجل اللّه فرجه است به شمشير «1».
2- مفضل بن عمر گويد: از حضرت صادق عليه السّلام اين آيه را سؤال نمودم فرمود: «عذاب ادنى» عذاب سفر، و «عذاب اکبر» حضرت مهدى عليه السّلام به شمشير است «2».
3- «عذاب ادنى» دابة الارض که حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است و «عذاب اکبر» قيامت باشد.
4- «عذاب ادنى» عذاب قبر و «عذاب اکبر» قيامت است.
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 288 حديث هفتم بنقل از شيبانى در کشف نهج البيان.
«2» تفسير برهان، ج 3، ص 288 حديث سوم ذيل آيه 21.
جلد 10 - صفحه 392