تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُکِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْها إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ «22»
وَ مَنْ أَظْلَمُ: (استفهام انکارى است) يعنى نيست ظالمتر، مِمَّنْ ذُکِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ: از کسى که پند داده شود به آيات پروردگار او، يعنى قرآن يا همه حجج واضحه بر امر حق. ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْها: پس روى بگرداند و اعراض نمايد از آن. آيه شريفه در مقام بيان اينست که اعراض از آيات الهى با وجود فرط وضوح آن و ارشاد آن به صراط مستقيم و طريق قويم و فوز به سعادت عظيم بعد از تذکر و تنبه به آن، خيلى مستبعد باشد در عقل. إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ: بدرستى که ما از گناهکاران به کفر و شرک و مخالفت، انتقام کشندگانيم به هلاکت و عقوبت، چه جاى انتقام از آن کسى که او اظلم از هر ظالمى باشد، يعنى هرگاه حق تعالى از جميع مجرمان انتقام کشد، پس کسى که ظالمتر از همه باشد انتقام از او به درجات شديدتر و سختتر باشد.
تنبيه: آيه شريفه دو قسمت را آگاه فرمايد: 1- اخبار به آنکه در عالم تکليف نيست ظالمتر از کسى که تذکر داده شود به آيات الهى پس اعراض کند از آن. 2- اعلام حضرت علّام به آنکه ما از مجرمين درگاه خود انتقام کشندگانيم، بنابراين مجرمين فرامين سبحانى بايد انديشناک باشند از سطوت قهارى و غضب منتقم حقيقى که ناگهان آنها را دريابد؛ مطالعه احوال گذشتگان اين مطلب را ثابت گرداند.