تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ «24»
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً: و گردانيديم از بنى اسرائيل در بين امت موسى امامها و پيشوايانى، يَهْدُونَ بِأَمْرِنا: هدايت نمودند خلق را به احکام تورات به فرمان ما يا به توفيق ما، لَمَّا صَبَرُوا: آن هنگام که صبر نمودند بر ايمان، يا بر شدايد قوم، يا
«1» تفسير منهج الصادقين، چ سوم اسلاميه ج 7، ص 274 بنقل از وسيط.
جلد 10 - صفحه 394
به عمل طاعات، يا به اجتناب از محرمات؛ مراد انبياى بنى اسرائيل هستند. وَ کانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ: و بودند که به آيتهاى ما، يعنى علامات و معجزاتى که به موسى عليه السّلام داده بوديم يقين داشتند و به حقيقت ايمان آورده بودند به جهت امعان نظر در آن. مفاد آيه شريفه يعنى: اى رسول اکرم دلتنگ مباش از تکذيب امت، چنانچه حضرت موسى عليه السّلام و کتاب او را هادى قرار داديم و ائمه‌اى از بنى اسرائيل قرار داديم که مردم را هدايت کنند، تو و قرآن تو را هادى قرار داده‌ايم و ائمه‌اى از نسل تو را نيز امام مقرر فرموديم، چنانچه على بن ابراهيم قمى- روايت نموده از حضرت صادق عليه السّلام فرمود:
ائمه در کتاب خدا دو امام باشند: امام عدل و امام جور، در وصف ائمه عدل فرموده «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا» قرار داديم ائمه‌اى که هدايت کنند مردم را به امر ما نه به امر مردم، اقدام کنند امر الهى را پيش از امر مردم و حکم خدا را پيش از حکم ايشان و در وصف امام جور فرموده «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ» اقدام کنند به امر مردم پيش از امر خدا، و حکم ايشان را پيش از حکم خدا و فرا مى‌گيرند به هواهاى آنان خلاف آنچه در کتاب خداست «1».
تفسير برهان- در حديثى از حضرت صادق عليه السّلام فرمايد: پس صبر نمود رسول خدا در جميع احوال، پس بشارت داده شده به ائمه از عترت او و وصف نمود ايشان را به صبر و فرمود: «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ ...» «2»