سوره سجده(السجدة)، آیه ۲۷ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۷
أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنفُسُهُمْ أَفَلَا يُبْصِرُونَ
آیا ندیدند که ما آب را بسوی زمینهای خشک میرانیم و بوسیله آن زراعتهایی میرویانیم که هم چهارپایانشان از آن میخورند و هم خودشان تغذیه میکنند؛ آیا نمی بینند؟!
معنی کلمات و عبارات
«نَسُوقُ»: میرانیم. «الْجُزُرِ»: زمین لخت و برهوت و بدون گیاه (نگا: کهف / . «زَرْعاً»: کشتزار (نگا: انعام / کهف / ). زرع، در اینجا میتواند شامل هر گونه گیاه و درختی باشد.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، روانه کننده آب به سرزمین هاى خشک جهت رویاندن گیاهان است. «أوَلم یروا أنّا نسوق الماء إلى الأرض الجرز فنخرج به زرعًا»
«جرز» به جایى کویر مانند گفته مى شود که ریشه گیاه، در آن قطع شده و از بین رفته باشد (مفردات راغب). لازم به ذکر است که «زرع» مصدر به معناى مفعول است.
۲ - رویش گیاهان مختلف، با کاربردهاى گوناگون، از آمیختن دو عنصر آب و خاک، به منظور استفاده انسان ها و دام ها، از آیات الهى است. «أوَلم یروا أنّا نسوق الماء إلى الأرض الجرز فنخرج به زرعًا تأکل منه أنعمهم و أنفسهم»
۳ - استفاده از حوادث و تحولات قابل مشاهده و طبیعى، براى هدایت مردم، از شیوه هاى هدایتى قرآن است. «أوَلم یروا أنّا نسوق الماء ... فنخرج به زرعًا»
۴ - نظام طبیعت، در گردش و حیات، مسخّر اراده و خواست خداوند است. «أنّا نسوق الماء ... فنخرج به زرعًا»
۵ - عوامل طبیعى مجراى اراده خداوندند. «أنّا نسوق الماء ... فنخرج به زرعًا»
نسبت دادن جریان آب ها و نیز رویش کشت زارها به خداوند، با این که در عالم واقع آب ها باعث رویش گیاهان مى شوند، دلالت بر این مى کند که این عوامل، در جهت اجراى اراده الهى عمل مى کنند.
۶ - آب، داراى نقش اساسى، در حیات و تغذیه انسان ها و حیوان ها است. «و نسوق الماء إلى الأرض الجرز فنخرج به زرعًا تأکل منه أنعمهم و أنفسهم»
۷ - ویرانى و آبادانى سرزمین ها، به اراده خدا و نشان قدرت او است. «کم أهلکنا من قبلهم ... أنّا نسوق ... فنخرج به زرعًا»
۸ - نباتات، منبع اصلى تغذیه انسان ها و حیوان ها است. «فنخرج به زرعًا تأکل منه أنعمهم و أنفسهم»
۹ - کافران، از سوى خداوند، به خاطر بصیرت نیافتن از مشاهده آیات گسترده الهى در زمین، سرزنش شده اند. «أوَلم یروا أنّا نسوق ... فنخرج ... تأکل منه... أفلایبصرون»
۱۰ - دعوت خداوند به بصیرت و دقت نظر در تحولات طبیعى، به منظور پى بردن به گرداننده و ایجادکننده آنها است. «أوَلم یروا أنّا نسوق الماء ... فنخرج به زرعًا... أفلایبصرون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۶–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بصیرت ناپذیری کافرانجریان آبدعوت به بصیرتسرزمینهای مواتمنابع تغذیه انسان هامنابع تغذیه چهارپایانمنشأ آبادانیمنشأ ویرانیمطالعه تحولات طبیعتنقش آباستفاده از گیاهاننقش خاکتسخیر طبیعتفواید گیاهانتنوع گیاهانعوامل حیاتارائه نمونه عینی در هدایتنقش آیات خدافواید آبرویش گیاهاندلایل خدا شناسیسرزنش کافراندعوتهای خدامجاری اراده خداآیات آفاقیاراده خدانقش عوامل طبیعیروش هدایتآثار اراده خدانشانه های قدرت خداسرزنشهای خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۹)
- انتقال هدفمند ابها به مناطق خشک از سوی خدا+۱ آیه
- اب، از عوامل ابادانی زمین+۱۲ آیه
- نقش اب در تغذیه انسان+۱۷ آیه
- نقش اساسی اب در دامداری+۱۰ آیه
- خداوند، تامینکننده علوفه حیوانات به وسیله اب+۹ آیه
- نقش اب در پیدایش کشتزارها+۴ آیه
- افرینش موادّ خوراکی از ایات خدا+۴ آیه
- پدیدارشدن کشت و زرع، از ایات خدا+۷ آیه
- بهرهگیری و اسـتفاده از ایات خـدا، رهین بصیرت
- لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۷ آیه
- عدم تعقّل در ایات الهی و مظاهر طبیعت، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
- گیاه، منبع تغذیه انعام+۸ آیه
- زمین و اب منشا پیدایش گیاه برای تغذیه انعام+۱۰ آیه
- خداوند، افریننده منابع تغذیه انعام+۹ آیه
- لزوم اندیشه و تامّل در منابع تغذیه انعام به صورت ایات الهی+۱۰ آیه
- وجود منافع و فواید متعدّد در انعام برای انسان+۳ آیه
- رویش خوراکیها، پیامد نزول باران به اراده خداوند+۸ آیه
- تامین علوفه برای حیوانات، از اثار نزول باران+۷ آیه
- رویش گیاهان زراعی برای تغذیه انسان و حیوان، از عوامل بصیرت و ژرفاندیشی انسان
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۴ آیه
- روان شدن اب به سرزمینهای خشک از سوی خداوند، درخور تفکّر و دقّت نظر
- روان شدن اب باران به سوی زمینهای بایر از سوی خداوند، شایان تفکّر و دقّت
- چگونگی به دست امدن خوراکیها، از ایات الهی و شایسته تامّل و تفکّر+۷ آیه
- رویش زراعت با بارش باران، شایسته تفکّر+۳ آیه
- رویش گیاهان با محصولات متنوّع و گوناگون، شایسته تفکّر+۹ آیه
- استفاده بهینه نکردن عدّهای از نعمت بینایی چشم، به جهت پندناپذیری از عبرتها
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۷ آیه
- حلیت انواع محصولات زراعی، برای انسان+۸ آیه
- توجّه به نعمت الهی بودن خوردنیهای محصولات زراعی، مورد دعوت خداوند
- دعوت خداوند به بصیرت و دقّت نظر، در خوردنیهای به عمل امده از زمین سیراب شده به وسیله او
- محصولات زراعی، مورد تغذیه انسان و مباح برای انان+۶ آیه
- محصولات زراعی، خوردنیهای حیوانات
- خداوند، منشا پیدایش خوردنیها+۱۴ آیه
- اب، دارای نقش اساسی در تامین علوفه برای دامداری+۹ آیه
- علوفه، نیاز اساسی برای دامداری+۵ آیه
- پژمردگی و خشکی زمین، قبل از نزول باران+۳ آیه
- زمین، از منابع پیدایش گیاه، برای تغذیه انسان و چهارپایان+۱۳ آیه
- نقش زمین، در تامین علوفه و دامداری+۵ آیه
- نیندیشیدن و بصیرت پیدا نکردن منکران معاد، با وجود مشاهده بارش باران و رویش گیاهان از زمین خشک، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا+۱ آیه
- نیندیشیدن و بصیرت پیدا نکردن منکران معاد، با وجود مشاهده بارش باران و رویش گیاهان از زمین خشک، مورد پرسش توبیخی خدا+۱ آیه
- دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۳ آیه
- زنده و سرسبز شدن زمین به وسیله باران و رویش گیاهان، باعث عبرت اموزی+۲ آیه
- تفکّر و توجّه به رویش گیاهان سرسبز در زمین، مایه عبرت+۷ آیه
- استعداد و قابلیّت زمین، برای ابادانی و عمران+۱۳ آیه
- ابادانی زمین، به وسیله اب و پیدایش مزارع و کشتزارها+۴ آیه
- اب، از عوامل عمران و ابادانی+۱۶ آیه
- خداوند، منشا ابادانی زمین+۱۳ آیه
- نقش کشاورزی، در تامین علوفه چهارپایان+۸ آیه
- نقش کشاورزی، در رفع نیازهای غذایی انسان+۱۱ آیه
- دعوت خداوند به اندیشه و دقت نظر، در رویش زراعت با اب باران+۱ آیه
- نقش اساسی اب، در رونق و توسعه کشاورزی+۱۰ آیه
- بارندگی، از عوامل توسعه در کشاورزی+۹ آیه
- استفاده انسانها از محصولات کشاورزی، برای تغذیه و خوردن+۹ آیه
- اب، از منابع کشاورزی+۱۰ آیه
- زمین، منبع کشاورزی+۷ آیه
- تنوع گیاهان، از ایات الهی و شایسته تفکّر+۵ آیه
- خداوند، افریننده و منشا رویش گیاهان+۹ آیه
- گیاهان، از منابع تامین علوفه برای دامها+۱۰ آیه
- گیاهان، از منابع غذایی انسانها+۱۲ آیه
- مالکیّت انسان بر انعام (شتر، گاو و گوسفند)، جلوه لطف خدا به انسانها+۱ آیه
- مُخْرج/ اسما و صفات+۵ آیه
- خلقت مرتع و پیدایش ان، در پی ریزش باران+۴ آیه
- رویش گیاهان مراتع با بارش باران، از سوی خداوند، شایسته تفکّر+۵ آیه
- تفکر و اندیشه در چگونگی افرینش مراتع، مایه بصیرت ادمی+۲ آیه
- تنوّع نباتات مراتع، فراهماورنده زمینه مناسب برای تغذیه انسان و انواع دامها+۹ آیه
- خداوند، منشا پیدایش مراتع و منابع تغذیه انسانها و حیوانات+۹ آیه
- توبیخ کافران، به دلیل بصیرت نیافتن از مشاهده ایات الهی در زمین
- نکوهش مشرکان، به جهت نادیده گرفتن نقش خدا در ابادانی زمین به وسیله اب و تامین علوفه چهارپایان و خوراکیهای انسان
- نیندیشیدن منکران معاد، با وجود مشاهده بارش باران و رویش گیاهان مورد پرسش نکوهشامیز خدا+۱ آیه