اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ قالَت طائِفَةٌ مِنهُم يا أَهلَ يَثرِبَ لا مُقامَ لَکُم فَارجِعُوا وَ يَستَأذِنُ فَرِيقٌ مِنهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنا عَورَةٌ وَ ما هِيَ بِعَورَةٍ إِن يُرِيدُونَ إِلاّ فِراراً «13»
و زماني که، گفتند يک دسته از اينکه منافقين و کساني که در قلوب آنها مرض بود اي اهل مدينه ديگر اينجا جاي اقامه و ايستادگي در مقابل کفار نيست پس برگرديد به
جلد 14 - صفحه 483
منازل خود و فرقهاي از آنها نزد پيغمبر آمدند اجازه بگيرند برگردند به مدينه بعنوان اينکه خانههاي ما در خطر است يهود که اطراف مدينه هستند يا دزدان يا يک قسمت از اينکه مشرکين بريزند در خانههاي ما و زنها و بچهها را اذيت کنند يا اموال ما را بربايند و حال آنکه خانههاي آنها در کمال امنيت بود اينها اراده نداشتند مگر فرار را.
وَ إِذ قالَت طائِفَةٌ مِنهُم مفسرين در تعيين اينکه طايفه کيان بودند اختلاف کردند و چون مدرکي نداريم همين اندازه ميگوييم بعضي از اينکه منافقين و کساني که در قلوبشان مرض است و البته سران و بزرگان آنها بودند.
يا أَهلَ يَثرِبَ لا مُقامَ لَکُم فَارجِعُوا خطاب به اهل يثرب به انصار است از بعض اخبار استفاده ميشود و قطع نظر از اخبار بنظر هم بعيد نيست که غرض اينکه طائفه اينکه بود که انصار از دور پيغمبر بيرون روند و اينکه منافقين پيغمبر را با عده قليلي که نزد او هستند بگيرند و تحويل کفار و مشرکين دهند و جان خود را حفظ کنند.
وَ يَستَأذِنُ فَرِيقٌ مِنهُمُ النَّبِيَّ از همين ضعيف الايمانها و مريض قلبها خواستند فرار کنند بهانهاي بدست آوردند.
يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنا عَورَةٌ عورة خطر است يا خطر دزد يا قتل زن و بچه يا اسيري آنها.
وَ ما هِيَ بِعَورَةٍ هيچگونه خطر نداشتند فقط بهانه بود که فرار کنند.
إِن يُرِيدُونَ إِلّا فِراراً با اينکه فرار آنها اولا گناه کبيره بود ثانيا نتيجه نداشت زيرا اگر مشرکين غالب شوند ميريزند در خانههاي شما و تمام شما را ميکشند و اسير ميکنند و اموال شما را غارت ميکنند لذا ميفرمايد: