تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْکُمْ وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنا وَ لا يَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلاَّ قَلِيلاً «18»
شأن نزول: در زاد المسير نقل نموده که مردى از لشکرگاه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله به مدينه رفت، برادر خود را ديد که اسباب طرب آماده کرده و بساط شراب و قمار گسترده، گفت: اى برادر، تو در طرب مىگذرانى و پيغمبر ميان شمشير و نيزه باشد؟!! آن برادر گفت: اى ابله بيا بنشين و به نشاط مشغول شو که تو را و اصحاب را بلا گرفته و حضرت هرگز از اين ورطه نجات نيابد. آن مرد بازگشت، گفت بروم حضرت را از مقالات تو اخبار کنم. چون نزديک رسيد، جبرئيل بر او سبقت گرفته آيه شريفه نازل فرمود: «1» قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْکُمْ: بدرستى که داند خداى تعالى بازدارندگان از نصرت پيغمبر از گروه شما، وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ: و گويندگان مر برادر خود را که، هَلُمَّ إِلَيْنا: بيائيد بسوى ما و به طيب عيش مشغول شويد و به قتال که موجب پريشانى حال است مرتکب نشويد. و ابو سفيان با يهود، منافقان را که برادر و ابناى جنس آنها بودند مىگفتند: خود را در معرض تلف نيفکنيد و از نصرت پيغمبر فرار نمائيد. و منافقان سخن يهود را قبول نموده از جهاد پهلو تهى کردند؛ حق تعالى فرمود خدا مىداند منع کنندگان مردمان را از نصرت پيغمبر آخر الزمان. وَ لا يَأْتُونَ الْبَأْسَ: و نمىآيند منافقان به کارزار، إِلَّا قَلِيلًا: مگر آمدن کمى يا کارزار اندکى، آن هم از روى ريا و سمعه و اضطرار نه بر وجه قربت و اختيار، چه بناى کار آنها بر اعتذار و فرار است. يا آنکه مؤمنان و منافقان که بيرون مىآيند به قصد جهاد، ليکن مقاتله نمىکنند مگر اندکى از ايشان.
«1» تفسير منهج الصادقين، (چ سوم اسلاميه)، ج 7، ص 299- 298.
جلد 10 - صفحه 423