اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَشِحَّةً عَلَيکُم فَإِذا جاءَ الخَوف‌ُ رَأَيتَهُم يَنظُرُون‌َ إِلَيک‌َ تَدُورُ أَعيُنُهُم کَالَّذِي يُغشي عَلَيه‌ِ مِن‌َ المَوت‌ِ فَإِذا ذَهَب‌َ الخَوف‌ُ سَلَقُوکُم بِأَلسِنَةٍ حِدادٍ أَشِحَّةً عَلَي الخَيرِ أُولئِک‌َ لَم يُؤمِنُوا فَأَحبَطَ اللّه‌ُ أَعمالَهُم وَ کان‌َ ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ يَسِيراً «19»
اينکه منافقين بخل کردند بر شما مسلمين پس زماني که خوفي متوجه مسلمين شد مي بيني اينکه منافقين را که چنان جبن و ترس آنها را گرفته بسوي تو نظر ميکنند، مثل حال احتضار چشمهاي آنها دور ميزند مثل حال غشوه موت که نزديک است جانشان از ترس بيرون آيد پس زماني که رفع خوف شد و نصرت مسلمين اينکه منافقين با زبان تند و تيز رو به مسلمين که ما هم کمتر از شما نبوديم و در- سهم غنائم پيش دستي ميکنند و بخل ميکنند بر مسلمين اينها ايمان نياورده‌اند پس خداوند حبط ميفرمايد اعمال آنها را و اينکه بر خداوند متعال سهل و آسان است.
أَشِحَّةً عَلَيکُم بخل در جهاد و همراهي با مجاهدين و نصرت مسلمين.
فَإِذا جاءَ الخَوف‌ُ چنان ترس آنها را برميدارد که بدنهاي آنها ميلرزد.
رَأَيتَهُم پيغمبر اکرم شما ميبيني آنها را.
تَدُورُ أَعيُنُهُم چشمهاي آنها دور ميزند جايي را نمي‌بينند چنان گيج و پريشان، شده‌اند.
کَالَّذِي يُغشي عَلَيه‌ِ مِن‌َ المَوت‌ِ مثل غشوه محتضر که دارد جانش خارج ميشود از بدن
جلد 14 - صفحه 488
که اينها نزديک است از ترس بميرند.
فَإِذا ذَهَب‌َ الخَوف‌ُ و مسلمانان و مجاهدين فتح کردند و کفار و مشرکين فرار يا مقتول و مسلمين مشغول جمع غنائم شدند اينکه منافقين پيش ميآيند.
سَلَقُوکُم بِأَلسِنَةٍ حِدادٍ با زبان تند و تيز که ما هم شرکت داريم.
أَشِحَّةً عَلَي الخَيرِ بخل به کلمات زشت و جلوگيري مجاهدين از غنائم که بخل در کلام خير باشد يا بخل در غنائم مجاهدين.
أُولئِک‌َ لَم يُؤمِنُوا اصلا از اول ايمان نياورده بودند و ايمان ندارند.
فَأَحبَطَ اللّه‌ُ أَعمالَهُم از نماز و ساير عبادات زيرا شرط صحت کليه عبادات ايمان است.
و مسئله حبط از اينکه باب است زيرا معني ندارد کسي عملي و عبادتي صحيحا جامع جميع شرايط بجا آورد و او را رد کنند و گذشت اينکه همين نحوي که ايمان شرط صحت کل عبادات است موافات هم شرط صحت آنها است که بقاء ايمان باشد تا آخرين نفس که اگر قبل از فوت ايمان رفت تمام اعمال مدت عمرش باطل بوده و حبط ميشود.
وَ کان‌َ ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ يَسِيراً معلوم است، چه مشکلي بر خدا دارد حبط اعمال آنها!.